بایسته‌هاى توسعه امنیت نرم در فضای مجازی با تأکید بر شبکه‌هاى اجتماعی

Abstract

گستره مفهوم امنیت در شبکه، در پنج حوزه سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و قضایی ریشه دوانده که فقدان بسته سیاستی منسجم برای مدیریت پیشگیرانه تهدیدهای احتمالی در فضای مجازی، می‌تواند زیربنای توسعه مطلوب را با چالش‌هاى جدّی مواجه کند، رفع خلأ‌های تقنینی، نظارتی و اجرایی مدیریت تهدیدهای امنیت اجتماعی در فضای وب، زمانی دارای ضریب اثربخشی بالایی است که از شش مشخصة: هم‌سویی با اسناد بالادستی، فرابخشی، کلان‌نگری، راهبردی، هدف‌محوری (انسجام فکری) و برنامه‌محوری (ثبات رویه‌ای) برخوردار باشد و هر گونه نگاه سطحی نسبت به تهدیدهای محیط مجازی، می‌تواند نطفه شکل‌گیری وقوع بحران‌هاى پنج‌گانه منزلت، مشروعیت، نفوذ، توزیع و مشارکت را در سیاست‌هاى کلان به‌وجود آورد. امروزه شبکه‌هاى اجتماعی مجازی که محصول پیشرفت فناوری در حوزه اینترنت می‌باشند، از جایگاه ویژه‌ای در جنگ نرم برخوردارند. اهمیت این‌گونه شبکه‌ها تا آنجاست که به‌عنوان یکی از ابزارهای براندازی و فروپاشی از درون، در دستورکار بسیاری از کشورهای متخاصم قرار گرفته است؛ هرچند که خود از تهدیدها و آسیب‌هاى این‌گونه شبکه‌ها در امان نیستند. شبکه‌هاى اجتماعی مجازی، به‌دلیل خصلت افقی بودنشان، از عدم رهبری رنج می‌برند و نیروی هدایت‌کننده در آن‌ها وجود ندارد، بنابراین هریک از اعضای شبکه ممکن است براساس نظر و دیدگاه شخصی‌اش عمل کند یا اینکه به رفتار دیگران رجوع کند و از آن الگو‌برداری نماید. در این نوشتار بر آن شدیم با بیان اهمیت رسانه‌هاى نوین و آشنایی خوانندگان محترم با جنگ سایبری و مشخصات آن، شبکه‌هاى اجتماعی مجازی را به‌عنوان یکی از ابزارهای جنگ سایبری به تفصیل تبیین نماییم. اینکه شبکه‌هاى اجتماعی مجازی اساساً چه نوع شبکه‌هایی است و چه دسته‌بندی‌هایی دارد، موضوع اولیه این نوشتار است. در ادامه تهدیدهای امنیتی این شبکه‌ها و راه‌های مقابله با آن را بازگو خواهیم کرد.