بررسی وضع موجود اتوبوس‌های تندرو، پیشنهادهای هوشمندسازی، ارزیابی و اولویت بندی آنها

Abstract

کارشناسان حمل­ونقل، توسعه حمل‌ونقل عمومی هوشمند را به‌عنوان راه‌کار اساسی جهت ساماندهی معضلات ترافیکی، مطرح کرده­اند. انتخاب نوع هوشمندسازی با توجه به هزینه­های آن برای اجرا و در نظر گرفتن تاثیر بیشتر در بهره‌برداری، مسئله این پژوهش بوده است. بنابراین هدف اصلی این مطالعه، بررسی وضع موجود اتوبوس­های تندرو خط 1 (باقوشخانه-زندان) شهر اصفهان، بررسی تاثیر و اولویت­­بندی آنها است. با آماربرداری در طول خط، ایستگاه­ها، مصاحبه از مسافران، کارشناسان خبره درخصوص مشخصات مسافران، سیستم کنونی سرویس‌دهی اتوبوس­های تندرو و سامانه­های هوشمند پیشنهادی، اطلاعات لازم جمع‌آوری شدند. سامانه­­های پیشنهادی شامل: چراغ‌ راهنمایی هوشمند، شارژ هوشمند بلیط، نشان‌گر محل اتوبوس، نشان‌گر جمعیت داخل اتوبوس و محاسبه عادلانه نرخ کرایه، بودند که باعث کاهش زمان سفر، زمان انتظار، آلودگی، مصرف سوخت، هزینه­های اتوبوس‌رانی و افزایش آسایش مسافران و قابلیت اطمینان و رضایت بیشتر می­شود. در ارزیابی سیستم­های هوشمند از روش تحلیل سلسه مراتبی و 7 شاخص نظر مردم، نظر مسئولان، سود حاصل، هزینه، درصد افراد ذی‌نفع هر سیستم، آلودگی و زمان صرفه­جویی، استفاده شد. نتایج نشان داد عمده استفاده‌کنندگان اتوبوس‌های تندرو، کمتر از 36 سال سن و حداکثر دارای مدرک تحصیلی فوق دیپلم و درآمدی کمتر 5/0 میلیون ریال دارند. هم‌چنین روش سلسه مراتبی نشان داد چراغ‌های هوشمند در راس وزن‌دهی قرار داشته و اطلاع از محل اتوبوس، شارژ هوشمند بلیط، اطلاع از تعداد مسافران و محاسبه عادلانه کرایه، در رده­های بعدی قرار دارند.