تحولات مسئولیت مدنی در حوادث رانندگی

Abstract

حوادث ناشی از رانندگی و تصدی وسیلة‌نقلیة موتوری، شایع‌ترین حوادث سال‌های اخیر محسوب می‌شوند؛ سیاست‌های مربوط به نظام ایمن، اذعان دارد که خطای انسانی با توجه به ماهیت اجتماعی افراد در تصادفات رانندگی، امری اجتناب‌ناپذیر است. لذا با تصویب مقررات دیگر تلاش کرد، سایر ارکان تصادف رانندگی یعنی راه و وسیلة نقلیه را به‌سمت ایمنی بیشتر و بخشندگی و جبران خطای انسانی سوق دهد. که البته به‌نظر می‌رسد یکی از مهم‌ترین مواد قانونی در این راستا که می‌تواند در راستای احقاق حقوق آسیب‌دیدگان از حوادث رانندگی و کاهش این‌گونه حوادث مؤثر واقع شود، تبصرة 3 مادة 14 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب 1389باشد، که در آن کارشناسان تصادفات مکلف شده‌اند تا نقص راه و وسیلة نقلیه را در تصادفات رانندگی مدنظر قرار داده و قصور سازمان‌های مربوطه را در نظریة کارشناسی اعلام کنند، تا حسب مورد متصدیان مربوطه در مقابل قانون و زیان‌دیدگان پاسخ‌گو باشند. در قوانین جدید رویکرد قانون‌گذار به‌سمت حمایت هرچه بیشتر از زیان‌دیده سوق پیدا کرده است. هدف این مطالعه بررسی تحولات مسئولیت مدنی در حوادث رانندگی با تأکید بر قانون جدید رسیدگی به تخلفات است. علاوه بر این، تعیین مبنای مسئولیت مدنی در حوادث رانندگی به‌ویژه حوادثی است که در آن عاملی غیر از انسان (راه و وسیله‌نقلیه) در آن دخالت داشته است. در این تحقیق از روش اسنادی برای جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز استفاده شده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که در حقوق ایران مبنای مسئولیت مدنی بیشتر بر پایه نظریه تقصیر بوده و گاهی نیز به‌سمت و سوی نظریه خطر گرایش داشته است و البته قواعد فقهی (اتلاف، تسبیب، لاضرر و غرور) توجیه‌کننده مسئولیت مدنی در حوادث شدآمدی می‌باشند.