بررسی اثر متغیرهای جمعیت شناختی بر الگوی هنجارپذیری انحرافی کارکنان ناجا

Abstract

کدام دسته از کارکنان ناجا ممکن است بیشتر جذب هنجارهای انحرافی محیط کار خود شوند؟ این پرسش اصلی این پژوهش تعقیبی است که بر اساس یافته‌های مدل عوامل اثرگذار بر امکان هنجارپذیری انحرافی کارکنان ناجا (شامل متغیرهای میزان سرپرستی، روحیه فرمانبرداری، فشار خرده فرهنگی، تفکر اخلاقی فایده‌گرا طبق مطالعه کاظمی، 1396) می‌خواهد دریابد که آیا گروههای متفاوت از حیث متغیرهای مقوله‌ای یا جمعیت شناختی (سنی، تحصیلی، درآمدی، و جایگاهی) به شیوه یکسانی از مدل شناسایی شده فوق متأثر می‌شوند؟‌ در این مطالعه کاربردی با تحلیل میان گروهی داده‌های ثانویه حاصل از مطالعه کاظمی (1396) به بررسی سؤال فوق پرداخته شد. یافته‌ها نشان می‌دهد اثر تفکر اخلاقی فایده‌گرا بر هنجارپذیری انحرافی کارکنان دارای درآمد پایین بسیار بیشتر از سایر کارکنان است. همچنین یافته‌ها نشان می‌دهد وجود روحیه فرمانبرداری در سازمان، کارکنان دارای تحصیلات بالاتر را بسیار بیشتر آزار داده و به سمت هنجارپذیری انحرافی سوق می‌دهد. همچنین دریافتیم افراد دارای سن کمتر و همچنین دارای تحصیلات پایینتر بسیار بیشتر از فشار خرده فرهنگی متأثر می‌شوند و ممکن است بر اثر این امر به هنجارهای انحرافی تن در دهند. در انتها توصیه‌هایی کاربردی به مدیران و مقامات ناجا در خصوص پیشگیری از این اثرپذیریها ارائه شده است.