تحلیل تأثیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و آزادسازی تجاری در کیفیت محیط ‌زیست و استفاده از انرژی‌های پاک: مطالعۀ کشورهای منتخب درحال‌توسعه

Abstract

سرمایه‌گذاری ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺧﺎرﺟﯽ و افزایش حجم تجارت ﺑﻪ‌علت مزیت‌هایی ﻣﺎﻧﻨـﺪ اﻧﺘﻘـﺎل فناوری، ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ ﺑﺎزارﻫﺎی بین‌المللی، اﻧﺘﻘﺎل مهارت‌های ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ، و ... به‌منزلۀ‌ ﻣﻨﺒﻌﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ و ارﺗﻘﺎی رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی در کشورهای درحال‌توسعه شناخته شده‌ است. ازطرفی، این امکان نیز وجود دارد که با اﻓﺰاﯾﺶ رشد اقتصادی و ﻣﻘﯿﺎس ﺗﻮﻟﯿﺪ و درنتیجه ﻣﺼﺮف اﻧﺮژی ﺗﺨﺮﯾﺐ محیط ‌زیست در این کشورها بیش‌تر نمایان ‌شود. به همین علت، این پژوهش تأثیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و آزادسازی تجاری در میزان انتشار دی‌اکسیدکربن (به‌مثابۀ شاخصی برای کیفیت محیط ‌زیست) و استفاده از انرژی‌های پاک را در کشورهای منتخب درحال‌توسعه طی دورۀ 1971 تا 2014 با استفاده از ره‌یافت پنل ARDL بررسی می‌کند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که باوجود تأثیر مثبت و معنی‌دار سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در استفاده از انرژی‌های پاک و رشد اقتصادی این متغیر تأثیر معنی‌داری در تخریب محیط ‌زیست کشورهای موردمطالعه نداشته است. ازطرفی، نتایج نشان داد که آزادسازی تجاری رابطۀ مثبت و معنی‌داری با انتشار دی‌اکسیدکربن دارد، درحالی‌که این متغیر اثر منفی و معنی‌داری بر مصرف انرژی‌های پاک دارد. درنهایت، نتایج مطالعه بیان‌گر آن است که سرعت تعدیل به‌سمت تعادل بلندمدت در این الگو نسبتاً به‌کندی صورت می‌گیرد.