بررسی منحنی J در روابط تجاری ایران براساس رویکرد تراز تجاری کل

Abstract

تأثیر نرخ ارز در تراز تجاری یکی از موضوع‌های پایه‌ای و درعین‌حال بحث‌برانگیز در حوزة اقتصاد بین‌الملل است؛ به‌طوری‌که تغییرات نرخ ارز موجب بروز آثار متفاوتی در حجم تجارت یک کشور در کوتاه‌مدت و بلندمدت می‌‌شود. اثرهای متفاوت نرخ ارز در کوتاه‌مدت و بلندمدت می‌تواند مسیر زمانی تغییر در حساب جاری را به‌صورت منحنی J شکل دهد. در این مقاله، روابط تجاری ایران با سایر نقاط جهان با رویکرد تراز تجاری کل به‌طور کامل در نظر گرفته شده و وجود پدیدة منحنی J در اقتصاد ایران، با استفاده از روش اقتصادسنجی الگوی خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی (ARDL) و الگوی تصحیح خطا (ECM)، بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد پدیدة منحنی J در اقتصاد ایران با رویکرد تراز تجاری کل صادق نیست، به‌طوری‌که واکنش تراز تجاری به افزایش نرخ ارز هم در کوتاه‌مدت و هم در بلندمدت مثبت و معنی‌دار بوده است.