تأثیر دوران رونق و رکود اقتصادی در اثرگذاری سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در محیط‌ زیست ره‌یافت مدل‌های مارکوف ـ سوئیچینگ

Abstract

در سالیان گذشته، جهانی‌شدن هم‌راه با افزایش حجم تجارت و سرمایه‌گذاری در نقاط گوناگون جهان تبعات مثبت و منفی زیست‌محیطی متعددی به‌هم‌راه داشته است. در پژوهش حاضر، تلاش شده است با استفاده از روش مارکوف ـ سوئیچینگ و داده‌های سری زمانی طی دورۀ 1354 تا 1394 تأثیرات سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در محیط‌ زیست در دوره‌های تجاری اقتصاد ایران بررسی شود. در این زمینه، دوره‌های تجاری اقتصاد ایران با استفاده از مدل مارکوف ـ سوئیچینگ استخراج شده و سپس در چهارچوب مدل‌های اقتصادسنجی با بهره‌گیری از روش هم‌انباشتگی جوهانسون ـ جوسیلیوس تأثیرات دوران رکود و رونق اقتصادی در رابطۀ بین سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی با محیط‌ زیست بررسی شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که طی دوره‌های تجاری میزان اثرگذاری سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در محیط‌ زیست متفاوت است. به‌طوری که تأثیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در محیط‌ زیست در دوران رونق اقتصادی که پایداری بالاتری دارد بیش‌تر از دوران رکود است. هم‌چنین نتایج دلالت بر تأیید فرضیۀ پناهگاه آلودگی در دوره‌های تجاری ایران دارد.