تدوین راهبردهای دفاعی - امنیتی در مناطق مرزی استان آذربایجان غربی با رویکرد آمایش سرزمین

Abstract

آمایش مناطق مرزی در استان آذربایجان غربی، به­‌دلیل وجود مرزهای طولانی و قرارگیری بیش از 858 کیلومتر از استان در مرزهای بین­‌المللی با کشورهای هم­جوار، از جایگاه ویژه‌ای در نظام برنامه­‌ریزی کشور برخوردار است. در این راستا، هدف تحقیق حاضر دستیابی به راهبردهای دفاعی- امنیتی در استان آذربایجان غربی با رویکرد آمایش سرزمین می‌باشد. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد آینده‌پژوهی است و از فنونی چون روش دِلفی، تحلیل اثرهای متقاطع، نرم‌افزار میک­ مک ، سناریو ویزارد و الگوی تحلیلی SWOT جهت تحلیل یافته­‌ها استفاده شده است. نتایج نشان می‌‌دهد که 16 عامل کلیدی در توسعه امنیت استان نقش اساسی دارد که 48 وضعیّت محتمل در آینده برای آن­‌ها درنظر گرفته شد. سپس با دریافت نظرهای کارشناسان و براساس تحلیل­‌های نرم­‌افزار سناریو ویزارد، 17 سناریو باورکردنی و 5 سناریو قوی استخراج گردید. نتایج به‌‌دست‌ آمده حاکی از این می‌باشد که 39/58 درصد از این سناریوها مطلوب هستند و 38/88 درصد از سناریوهای 9 گانه، حالت­‌های بحرانی را نشان می‌‌دهند، احتمال تحقق شرایط ایستا هم حدود 21/52 درصد می‌‌باشد این امر نشان می­‌دهد که در راهبردهای دفاعی و امنیتی مناطق مرزی استان آذربایجان غربی، احتمال وقوع شرایط ایستا کم، ولی احتمال رخداد دو حالت مطلوب و بحرانی با اختلاف درصد ناچیز بیشتر می‌‌باشد. در نهایت براساس نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدهای ارائه شده برای هریک از سناریوهای قوی و با استفاده از الگوی SWOT، راهبردهای دفاعی- امنیتی برای استان تدوین گردید.