رویکرد تلفیقی در اولویت‌بندی پروژه‌های توسعه محصولات جدید دفاعی

Abstract

یکی از چالش‌هایی که مراکز تحقیق و توسعه در حوزۀ دفاعی با آن روبرو می­‌باشند، اولویت­‌بندی پروژه‌های توسعه محصول جدید از میان ایده‌ها، طرح‌ها و خواسته‌های متنوع نیروهای مسلح و پژوهشگران دفاعی با توجه به محدودیت منابع است. در این راستا با انجام مطالعات کتابخانه­‌ای و میدانی گسترده، حوزه­‌های اثرگذار در انتخاب پروژه­‌های توسعه محصول جدید دفاعی شامل حوزه دفاعی، سازمانی و راهبردی، دانشی و فنی، بازار و خطرپذیری و همچنین شاخص‌های مربوط به هر حوزه استخراج گردید. با توجه به تنوع و تعدد شاخص­‌ها، که موجب افزایش خطای اولویت­‌بندی پروژه‌­ها می­‌گردد، با استفاده از روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی و داده‌کاوی در 21 پروژه تحقیقاتی، تعداد شاخص­‌ها از 42 شاخص شناسایی شده به 25 شاخص کاهش داده شد. همچنین یک روش اولویت­‌بندی که توسعه‌یافته روش تاپسیس فازی می­‌باشد، باعنوان «تاپسیس فازی ساختاری» پیشنهاد گردید. به­‌منظور بررسی اثربخشی روش پیشنهادی، اولویت­‌بندی پنج پروژه توسعه محصول جدید توسط روش­‌های تحلیل سلسله‌مراتبی، تاپسیس فازی و تاپسیس فازی ساختاری انجام گرفت و نتایج هر سه روش با نظرات مدیران ارشد سازمان مقایسه گردید و مشاهده شد که اولویت­‌بندی توسط روش پیشنهادی دارای حداقل اختلاف با نظر مدیران ارشد می­‌باشد. همچنین در اولویت­‌بندی پنج پروژه با روش پیشنهادی، پروژه پنجم با ضریب نزدیکی 0/4915 در اولویت اول، پروژه اول با ضریب نزدیکی 0/3643 در اولویت دوم و درنهایت پروژه چهارم با ضریب نزدیکی 0/3010 در اولویت آخر قرار گرفت.