تنوع گونه‌ای و تغییرات فصلی جمعیت زنبورهای پارازیتوئید تخم سن گندم در سه منطقه گرمسار، اسلام‌شهر و ساوجبلاغ

Abstract

<strong>چکیده</strong><br /> تغییرات فصلی<strong> </strong>جمعیت زنبورهای پارازیتوئید تخم سن گندم (<em>Eurygaster integriceps </em>Puton) در سه منطقه گرمسار (استان سمنان)، اسلام‌شهر (استان تهران) و ساوجبلاغ (استان البرز) مطالعه گردید. نه گونه‌ پارازیتوئید شامل<em>Trissolcus</em> <em>basalis</em> (Wollaston, 1858)، <em>T. djadetshkoi</em> Rjachovsky, 1959، <em>T. festivae</em> (Viktorov, 1964)،<em>T. grandis</em> Thomson, 1861، <em>T. rufiventris</em> Mayr, 1908، <em>T. semistriatus</em> Nees, 1834، <em>T. simoni</em> Mayr, 1879، <em>T</em>. <em>vassilievi</em> Mayr, 1903<em> </em>از خانواده Scelionidae و <em>Ooencyrtus</em> <em>telenomicida</em> (Vassiliev, 1904) از خانواده Encyrtidae از مناطق مذکور جمع‌آوری شدند. بر اساس نمونه‌برداری‌ها، در منطقه گرمسار سه گونه <em>T. semistriatus</em>،<em> </em><em>T. grandis</em><em> </em>و<em> </em><em>T.</em><em> </em><em>rufiventris</em><em> </em>جمع‌‌آوری شدند که حداکثر درصد پارازیتیسم دو گونه غالب <em>T. semistriatus</em> و<em> </em><em>T. grandis</em> به ترتیب 32/28 و 78/39 در تاریخ 15/2/1393 بود. در منطقه اسلام‌شهر، پنج گونه شامل <em>T. grandis</em>، <em>T. vassilievi</em>، <br /> <em>T. basalis</em>، <em>T. simoni</em> و <em>O. telenomicida</em> به‌عنوان پارازیتوئیدهای تخم سن گندم جمع‌آوری گردیدند که از این میان، گونه <em>T. grandis</em> پارازیتوئید غالب تخم سن گندم در این منطقه بود. همچنین بالاترین درصد پارازیتیسم برای گونه مزبور به میزان 72/49 درصد در تاریخ 19/1/1393 تعیین گردید. در منطقه ساوجبلاغ چهار گونه <em>T. vassilievi</em>، <em>T. rufiventris</em>، <em>T. djadetshkoi</em> و<br /> <em>T. festivae</em> به­عنوان پارازیتوئیدهای تخم سن گندم جمع‌آوری شدند که از این میان دو گونه <em>T. vassilievi</em><em> </em>و <em>T. festivae</em> به ترتیب با حداکثر پارازیتیسم 56/24 و 37/18 درصد به‌عنوان پارازیتوئیدهای غالب تخم سن گندم بودند. در رابطه با نسبت جنسی پارازیتوئیدهای فوق، میانگین درصد ماده‌های تولید شده در تمام مناطق نمونه‌برداری بیشتر از نرها بود.