نکاتی‌ درباره‌ ویژگی‌های‌ تاکسونومی‌ باربوس کاتاشی Barbus kotschyi و باربوس گرییپوس Barbus grypus

Abstract

<strong>چکیده ‌ </strong><br /> تعیین دقیق گونه‌ها و هیبریدهای (دورگه‌های) باربوس ماهیان به سبب این که ماهیان بزرگ جثه اقتصادی ایران هستند و بسیاری از گونه‌های آنها در معرض انقراض یا نابودی ذخایر است از اهیمت زیادی دارد در بازنگری از ماهیان ایران در سال 1380 در موزه تاریخ طبیعی کانادا و تحقیقات از آن زمان تاکنون تمام اسناد موجود به دو گونه از این ماهیان گردآوری شد سال‌ 1842 هگل‌ (Heckel) یکی‌ از گونه‌های‌ باربوس‌ ماهیان‌ را <em>Lebeobarbus kotschyi</em> نامید. این‌ نام‌ گذاری‌ به‌ احترام‌ جمع‌آوری‌ کننده‌ این‌ نمونه‌ها یعنی‌ تئودور کاتاشی‌ Theodor Kotschyi صورت‌ گرفت‌. در طول‌ زمان‌ نام‌ این‌ گونه‌ به‌ <em>Barbus kotschi</em> بدل‌ شد و توسط‌ محققین‌ متعدد با <em>B. gripus</em> مترادف‌ اعلام‌ شد. و توسط محقین دیگر به‌عنوان گونه مستقل قلمداد شد. هدف این تحقیق معرفی باربوس کاتاشی به‌عنوان یک گونه مستقل از طریق نشان دادن اختلاف­های بین این گونه و گونه ماهی شیربت است. روش کار در شناسایی و تفکیک این ماهی به‌عنوان گونه مستقل، مقایسه بیست و یک ویژگی مورفومتریک ‌و مریستیک تمام نمونه­های موجود در موزه تاریخ طبیعی و تمام نمونه­های صید شده اخیر می باشد. نتیجه این تحقیق این است که در نمونه‌‌های‌ مشاهده‌ شده‌ اختلاف‌ شکل‌ و اندازه‌ زائده‌ میانی‌ زیر لب‌ تحتانی‌ و اختلاف‌ اندازه‌ نسبی‌ سر فراتر از آن‌ است‌ که‌ بتوان‌ <em>Barbus kotschyi</em> رابا <em>Barbus grypus</em> مترداف‌ دانست‌. طول‌ نسبی‌ سر در اولی‌ بزرگ‌تر و زائده‌ میانی‌ زیر لب‌ تحتانی‌ فراخ‌­تر و بزرگ­­تر است‌ و این‌ ویژگی‌ قابل‌ تشخیص برای‌ جدایی‌ این‌ دو گونه‌ کفایت‌ می‌ کند. در جستجوی این ماهی در میان دو هزار ماهی‌گیر حرفه‌ای آنها این ماهی را در سال­های اخیر صید و شناسایی کرده­اند و آن را ماهی شیربت شب‌کار می‌دانند.