ارزیابی دیداری محیط و منظر پارک ملت زاهدان با رویکرد ترجیحات مردمی

Abstract

انسان از طریق حواس پنجگانه با محیط اطراف خود ارتباط برقرار می­نماید. از این میان، حس بینایی بیش ترین نقش را در لذت بردن از محیط­های طبیعی به خود اختصاص داده است. با توجه به چشم­نواز بودن محیط­های طبیعی، لازم است مدیران شهری نیز در طراحی­ محیط پارک­ها، عوامل و عناصر بصری را در نظر گرفته تا موجبات رضایت شهروندان فراهم شود. زاهدان به عنوان یک کلان شهر نوظهور در منطقة جنوب شرق، دارای پارک­های متعددی از جمله پارک ملت است. این پارک که در مسیر جادة زاهدان - خاش واقع شده، می­تواند کارکردی مؤثر در ایجاد رضایت در مردم شهر داشته باشد. پارک ملت به لحاظ زیبایی­شناسی از آسیب­های جدی رنج می برد، که این پژوهش سعی در شناسایی و گره­گشایی از آن­ها دارد. این پژوهش بر اساس رویکرد ترجیحات مردمی، به ارزیابی بصری وضع موجود در پارک ملت زاهدان، با در نظر گرفتن سلیقه شهروندان و با استفاده از مدل طبقه­بندی کیفیت(Quality Sorting)، پرداخته است. بر اساس این مدل فضای پارک با توجه به تیپ­های منظر موجود به پهنه­­های مختلفی تقسیم گردیده که عبارتند از: 1. پهنه فضاهای طراحی شده 2. پهنه بازی­ها 3. پهنه با پوشش طبیعی. در ادامه تحقیق تعداد 495 عکس در دو نوبت از پهنه­ها تهیه شده و با توجه به اهداف مورد مطالعه برای هر پهنه 8 عکس و در مجموع 24 عکس از مجموع عکس های گرفته شده انتخاب گردید، مردم این عکس ها را با توجه به ترجیحاتشان در پنج دسته رتبه­بندی نمودند (عکس های خیلی زیبا، زیبا، معمولی، زشت و خیلی زشت). نتایج تحقیق نشان می­دهد پهنه فضاهای طراحی شده با 40% ترجیحات، پهنه با پوشش طبیعی با 38% و پهنه بازی­ها با 22% از ترجیحات بازدیدکنندگان، به ترتیب از بیش ترین تا کم ترین ترجیحات برخوردارند.