ارزیابی آثار هدفمندی یارانه‏ها و بازار بدهی بخش دولت بر اقتصاد ایران (رویکرد تعادل عمومی)

Abstract

<strong> </strong> از موضوعات مهمی که اقتصاد ایران طی دهه اخیر با آن مواجه بوده است، افزایش سطح یارانه‏ها و تحریف قیمت‏ها بوده است. این مقاله به‏دنبال تحلیل آثار هدفمندی یارانه حامل‏های انرژی بر بخش صنعت و معدن است. برای این منظور از مدل تعادل عمومی قابل محاسبه استفاده شده است. تحلیل در سطح بخشی صورت گرفته است. در سطح بخشی، از ترکیب افزایش‏های قیمت حامل‏های انرژی، نرخ ارز و نرخ تعرفه در مجموع هشت سناریو مورد توجه قرار گرفته است. در سناریو افزایش توام قیمت حامل‏های انرژی (4 سناریو) اشتغال نیروی‏کار در بخش‏های معدن و خدمات افزایش و در بخش‏های کشاورزی و صنعت کاهش می‏یابد. تولید بخش‏های صنعت، معدن و خدمات در هر چهار سناریو افزایش خواهد یافت. در هر چهار سناریو صادرات بخش کشاورزی کاهش ولی صادرات بخش‏های صنعت، معدن و خدمات افزایش می‏یابد. در سناریو افزایش توام قیمت حامل‏های انرژی و افزایش 81 درصدی نرخ ارز، تغییرات اشتغال برای بخش‏های خدمات و معدن افزایشی است اما میزان اشتغال در بخش‏های صنعت و کشاورزی کاهش می‏یابد. از مقایسه نتایج مشاهده می‏شود که افزایش نرخ ارز در کنار افزایش قیمت حامل‏های انرژی بخشی از اثرات منفی افزایش قیمت‏ها بر صادرات را جبران نموده و همچنین بخشی از اثرات منفی افزایش قیمت حامل‏های انرژی بر تولید را نیز جبران می‏کند.