بررسی تطبیقی سیستم اقتصادی پونزی و غیرپونزی با رویکرد مدل‌سازی عامل- بنیان

Abstract

یکی از دغدغه­های محققان و اندیشمندان اقتصاد، پیش‌ بینی رفتار افراد در یک سیستم اقتصادی است. اقتصاددانان در سال­های اخیر به روش­های شبیه­سازی روی آورده و به دنبال یافتن شیوه‌ای برای توجیه پدیده­های پیچیده در سیستم اقتصاد هستند. مدل‌سازی عامل-بنیان یکی از این روش‌ها است که بر ویژگی­های هر عامل متمرکز می‌شود. این پژوهش با ایجاد یک مدل عامل-بنیان از یک سیستم اقتصادی غیرپونزی و مقایسه آن با یک سیستم اقتصادی پونزی، ضمن بررسی کارایی هر سیستم، اثرات و پیامدهای برخی رفتار‌های اقتصادی که بر خلاف اخلاق و تعالیم اسلام است را بررسی نموده است. در مقایسه دو الگوی مذکور نتایج بیانگر این است که الگوی غیرپونزی شاخص­های توسعه انسانی و رفاه اجتماعی بهتری را ارائه می­دهد. در یک سیستم اقتصادی با الگوی غیرپونزی افراد زندگی طولانی­تری نسبت به یک سیستم با الگوی پونزی داشته و از شاخص‌های بهتر رفاه اقتصادی نظیر ثروت، درآمد و دانش بهره­مند هستند.