نظام جزایی ایران در عصر پهلوی، چالش ها و ملاحظات (از آغاز تا انقلاب اسلامی)

Abstract

مشروطهدرایراناگرچهیکحرکتوانقلابسیاسیبوداماحوزه­هایمختلف، متاثرازینموضوعدچاردگرگونی­هایاساسیگردیدند. یکیاز اینحوزه­هادستگاهعدالتکیفریبود. درایندورهبرایاولینبارعدلیهبهطوررسمیتشکیلشدوقوانینمختلفیکیپسازدیگریتصویبشدند. از جملهاینقوانیننوظهورمی­توانبهقانوناساسی، متممقانوناساسی، قانوناصولوتشکیلاتعدلیهوقانوناصولمحاکماتجزاییاشارهکرد. علیرغمتصویبقوانینمختلفاماتاسال۱۳۰۴هـ.شهیچگاهدربابجرایمومجازات­هاومسایلماهیتیحقوقجزاقانونیتصویبنشدتااینکهدرسال۱۳۰۴هـ.ش، قانونمجازاتعمومیدرمجلسبه تصویبرسید. درجریانکودتای۱۲۹۹هـ.ش، هیچچیزبیشازانحلالعدلیهمردمراشادماننکردکهنشانازناکارآمدیعدلیهدرانزمانداشت. درسال­هایحکومتپهلویبهدودلیل، تصویبقوانینماهویمشکلگردیدهبود. یکیحساسیتروحانیونوعلمادرتصویبقوانینخلافشرعودیگریمخالفتحکامومتنفذینکهقانونرانافیقدرتواختیاراتنامحدودخودمی­دانستند. از اینبابتصویبقانونمجازاتعمومی۱۳۰۴ازاهمیتویژه­ایبرخورداراست. <strong>کلیدواژه:</strong> عصرپهلوی، قانونمجازاتعمومی۱۳۰۴، نظامکیفری، محاکم، مقرراتشرعی.