بررسی تغییرات عملکرد گندم و صفات مرتبط با آن در شرایط معتدله نیمه مرطوب

Abstract

به منظور مطالعه¬ی تغییرات عملکرد گندم و صفات مرتبط با آن، آزمایشی به صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 16 تیمار و 3 تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی استان گلستان در دو سال 86 و 87 انجام شد. نتایج آزمایش نشان داد که در طی سال¬ها فعالیت¬های اصلاحی در جهت بهبود عملکرد گندم صفاتی از قبیل تعداد دانه در سنبلچه و وزن دانه تغییراتی صورت نگرفته است، اما سایر صفات دستخوش تغییراتی شده¬اند. تعداد دانه در سنبله و تعداد دانه در واحد سطح در طی 38 سال آزادسازی به ترتیب معادل 87/28 و 74/24 درصد افزایش یافته است، یعنی به ازای هر سال به ترتیب معادل 78/0 و 80/0 درصد بهبود مشاهده شد. مهم¬ترین دلیل افزایش تعداد دانه در مترمربع، افزایش تعداد دانه در سنبله بود. در عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت به ترتیب معادل 83/24، 16/16 و 18/8 درصد افزایش حاصل شده است. به عبارتی به ازای هر سال در عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت به ترتیب 67/0، 44/0 و 22/0 درصد بهبود حاصل شده است. همچنین ارتفاع بوته معادل 27/0 کاهش و طول سنبله 25/0 درصد، به ازای هر سال افزایش یافته است. به طور کلی نتایج این آزمایش نشان داد که بیشتر از 89 درصد تغییرات عملکرد دانه توسط متغیرهایی مانند شاخص برداشت، عملکرد بیولوژیک و تعداد دانه در سنبله مشخص می¬شود.