معراج یا خلسه‌های نظامی، تجربه مشترک عرفا

Abstract

معراج به عنوان غایت آمال پرواز معنوی عارفان همواره مورد توجه عارفان شاعر یا شاعران عارف زبان فارسی بوده است و شاعرانی از این دست بعضاً در آثارشان مدعی­اند که چنین سفری را تجربه کرده­اند. نظامی گنجوی از جمله شاعرانی است که در منظومه‌ی مخزن الاسرار خود در بیتی ادعا می­کند که در شبی که مانند روز روشن بوده، معراجی داشته است. در این پژوهش سعی شده است با بررسی پنج گنج نظامی این ادعای او مورد بررسی قرار­گیرد و نحوه بازتاب آن در آثار او تحلیل شود و در نهایت نحوه و چگونگی این سفر روحانی او با زبان خود شاعر به تصویر کشیده شود و مورد بررسی قرار­گیرد.