چهار گونه عمده سن Miridae روی درختان پسته در ایران (گزارش کوتاه علمی)

Abstract

در مناطق پسته کاری و رویش‌گاه‌های پسته وحشی استان کرمان چندین گونه سن از خانواده Miridae روی درختان پسته اهلی (<em>Pistacia vera</em> L.) و درختان پسته وحشی (<em>Pistacia atlantica</em> sub sp. <em>P. mutica </em>(Fischer & C.A. Meyer) و <em>P. khinjuk </em>Stocks) زندگی می‌کنند. بر اساس مطالعات صحرایی از بین آن‌ها چهار گونه دارای فراوانی بیشتر و پراکنش وسیع‌تر می‌باشند. معمولاً میوه‌های جوان پسته بلافاصله پس از مرحله گرده افشانی تا قبل از تشکیل پوست استخوانی مورد حمله سن‌های متعلق به خانواده Miridae قرار می‌گیرند. دو گونه سن <em>Campylomma diversicorne</em> Reuter, 1878 و <em>Campylomma verbasci</em> (Meyer-Dür, 1843) به میوه‌های تازه تشکیل شده و جوان پسته در اوایل بهار حمله می‌کنند و خسارت آن‌ها به صورت لکه تیره در پوست رویی میوه پسته بروز می‌کند، این عارضه Epicarp lesion نام دارد. این صدمه که به دلیل فرو بردن خرطوم سن در میوه جوان پسته ایجاد می‌گردد بتدریج در تمام بافت آن گسترش می‌یابد و میوه‌ی صدمه دیده خشک می‌شود و سپس ریزش می‌نماید. این نوع خسارت در بین پسته کاران استان کرمان با نام محلی "داغو" معروف است و معمولاً از عوامل عمده کاهش محصول می‌باشد (1). بر اساس اطلاعات موجود، سن <em>C. verbasci</em> به عنوان یک حشره گیاه خوار و شکارگر محسوب می‌شود (4). در رفتار گیاه خواری، پوره‌های جوان از شیره گیاهی، گرده و شهد تغذیه می‌کنند. در رفتار شکارگری، پوره‌ها و حشرات کامل از شته، کنه، تریپس و پسیل گلابی تغذیه می‌کنند (3; 6). سن <em>C. verbasci</em> به عنوان آفت میوه سیب در آذربایجان غربی نیز گزارش شده است (5).