ارتباط سازش به سرما و القای تحمل یخ‌زدگی در کرم برگخوار‌ چغندر Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae

Abstract

کرم برگخوار چغندر، <em>Spodoptera exigua</em>، از مهم‌ترین آفات چغندر‌قند است که به صورت لاروهای کامل و یا شفیره در خاک زمستان گذرانی می‌کند. در این مطالعه امکان سازگار شدن لاروهای این آفت به سرما و تحمل در دماهای پایین‌تر از نقطه انجماد بدن و اثر رطوبت خاک در دمایی که حشره با آن مواجه می‌شود، مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور پس از انجام شش تیمار دمایی مختلف روی لاروهای آزمایشگاهی، آزمایش تحمل به سرما تحت دو برنامه دمایی متفاوت به اجرا در آمد. در برنامه اول لاروها با سرعت °C/min1 تا دمای 5- و 15- درجه سلسیوس سرد شدند و پس از 24 ساعت به دمای 25+ درجه سلسیوس رسانده شدند. در برنامه دوم لاروها با سرعت بسیار پایین‌تر (°C/min01/0) تا دمای 15- درجه سلسیوس سرد شدند و پس از 2 ساعت نگهداری نمونه‌ها در آن، مجدداً به دمای 25+ درجه سلسیوس رسانده شدند. این دو برنامه دمایی بر روی خاک خشک، مرطوب و خاک مرطوب با یک لایه یخ نیز اجرا شد. نتایج حاصله نشان داد لاروهای این آفت تنها در صورتی قادر به تحمل دمای 15- درجه سلسیوس خواهند بود که از قبل تحت دماهای پایین قرار گرفته و به صورت تدریجی و با سرعت بسیار کم با دماهای پایین‌تر از نقطه انجماد خود مواجه گردند. همچنین مشخص شد لاروها در خاک مرطوب به ویژه خاک مرطوب پوشیده شده با یک لایه یخ در مقایسه با خاک خشک در برابر کاهش دما مقاومت بیشتری نشان داده و در استراتژی سرماسختی آفت و میزان تلفات آن در دماهای پایین می‌تواند نقش به سزایی ایفا کند.