بررسی مقدماتی زیست‌شناسی و تغییرات فصلی جمعیت زنبور برگخوار شلغم (Hym.: Tenthredinidae) Athalia rosae ، روی کلزا در استان کردستان

Abstract

افزایش جمعیت و طغیان زنبور برگخوار شلغم <em>Athalia rosae </em>(Hym.: Tenthredinidae)در سال 1380، موجب خسارت شدید در تعدادی از مزارع کلزای شهرستان مریوان گردید. در این تحقیق، ویژگی‌های زیستی و تغییرات جمعیت این آفت، در طی سال‌های 1383 و 1384 در منطقه مریوان مورد بررسی قرار گرفت. این آفت دارای 3 نسل در سال می‌باشد که خسارت عمده به کلزا، توسط لاروهای نسل سوم وارد می‌شود و حشرات کامل آن در اواخر شهریور ظاهر می‌شوند. لاروهای نسل اول و دوم آفت عمدتاً روی سایر گیاهان خانواده چلیپائیان از جمله علف‌های هرز و سبزیجات کشت شده در منطقه فعالیت دارند. حشرات کامل نسل اول این زنبور، از اواسط فروردین ظاهر می‌شوند و بلافاصله جفتگیری و تخمریزی می‌کنند. حشره‌ی ماده با استفاده از تخمریز خود پارانشیم برگ را پاره نموده و یک عدد تخم در زیر پارانشیم سطح زیرین برگ و اغلب در قسمت حاشیه‌ی برگ می‌گذارد. حداکثر تعداد تخم گذاشته شده در شرایط آزمایشگاهی، 57 عدد و به طور متوسط 14±2/28 عدد بود. میانگین طول دوره جنینی 59/0±1/5 روز، دوره لاروی 57/1±65/17 روز، دوره شفیرگی در ماده‌ها 29/1±8/9 و در نرها 95/1±12 روز به طول انجامید و دوره زندگی آفت حدود 32 تا 38 روز طول کشید. میانگین طول عمر حشرات ماده 24/2±4/9 روز و در مورد نرها 42/1±7/5 روز بود. نسبت جنسی نر به ماده در طبیعت در سال 83 در حدود 68/2 :1 و در سال 84 حدود 03/3 :1 تعیین گردید. زمستانگذرانی آفت به صورت لارو سن آخر در داخل لانه گلی و در عمق چند سانتی‌متری خاک سپری می‌شود.