رفتار پراکنش زنبور <Trichogramma brassicae> در مزرعه برنج

Abstract

پراکنش زنبور <em>Trichogramma brassicae </em>Bezd. با رهاسازی تعداد 50000 فرد بالغ در مرکز دو مزرعه برنج و 4 نوبت نمونه­برداری به‌وسیله تخم­ تله بید غلات <em>Sitotroga cerealella</em> (Oliv.)) و کارت­های­ زرد چسبنده مطالعه شد. نتایج نشان داد در مزرعه اول ضریب پخش معادل 04/3 مترمربع در روز در نمونه­برداری اول بود، اما این مقدار در نوبت دوم بیش از 50 درصد کاهش داشت (07/1 مترمربع در روز) و در نوبت سوم به 28/11 مترمربع در روز رسید. در مزرعه دوم همین ضریب از 93/3 متر مربع در روز به 76/29 متر مربع در روز در نمونه‌برداری سوم رسید. فاصله در برگیرنده 98 درصد جمعیت زنبور، در مزرعه اول، 80/9 متر در نمونه‌برداری اول ثبت شد و به حداکثر 11/15 متر در نمونه‌برداری سوم رسید، اما در مزرعه دوم از 21/11 متر در نوبت اول به ‌حداکثر 45/53 متر در نوبت سوم افزایش یافت. متوسط تعداد زنبور باقیمانده در مزرعه اول 67/630 عدد و در مزرعه دوم 18/272 عدد در واحد سطح در کل دوره آزمایش بود. حداکثر میانگین میزان پارازیتیسم در مزرعه اول و دوم در نوبت اول نمونه­برداری در شعاع یک متری از نقطه رهاسازی مشاهده شد (به‌ترتیب 75/64 و 91 میانگین تخم پارازیته به ازای هر کارت) و با گذشت زمان و افزایش فاصله، کاهش یافت. نتیجه­گیری اینکه برای بهره­مندی­ بهتر از رهاسازی زنبور تریکوگراما در کنترل ساقه خوار برنج، نیاز است تا توزیع زنبورها در مزرعه یکنواخت تر انجام شود. این امر نیازمند تغییر شیوه بسته­بندی و رهاسازی زنبور است.