بررسی تغییرات نقطه انجماد و ذخایر گلیکوژن در نمونه‌های زمستان‌گذران و آزمایشگاهی کرم برگخوار چغندرSpodoptera exigua (Lep.: Noctuidae) جهت تعیین استراتژی سرماسختی آفت

Abstract

<strong>کرم برگخوار چغندر، <em>Spodoptera exigua</em> حشره‌ای با دامنه میزبانی وسیع بوده که از بسیاری از گیاهان زراعی و علف‌های هرز تغذیه می‌کند. به منظور درک چگونگی بقاء کرم برگخوار چغندر طی دماهای پایین زمستان، تغییرات نقطه انجماد در نمونه‌های جمع آوری شده از مزرعه طی ماه‌های مختلف و نمونه‌های پرورش یافته آزمایشگاهی بررسی گردید. حشرات زمستان گذران جمع آوری شده از مزرعه در طول پاییز و زمستان به صورت لاروهای کامل تیره رنگ داخل برگ‌های خشکیده فرو افتاده و یا سطح خاک بودند. نقطه انجماد این لاروها به طور معنی‌داری (P<0.01) از 12- درجه سلسیوس در آبان به 6- درجه در اسفند افزایش یافت و این لاروها توانستند در دماهای پایین‌تر از این نقطه نیز زنده بمانند. این در حالی بود که لاروهای آزمایشگاهی نتوانستند در دماهای پایین‌تر از نقطه انجماد خود زنده بمانند. نقطه انجماد مراحل مختلف سنی در نمونه‌های پرورش یافته در آزمایشگاه نیز به طور معنی‌داری(P<0.001) تغییر نمود و کمترین میزان خود را در تخم‌ها دارا بود (28- درجه سلسیوس). ترهالوز، گلوکز، گلیسرول و سوربیتول به عنوان مهم‌ترین ترکیبات ضد یخ با وزن مولکولی پایین شناسایی شدند. میزان گلیکوژن به طور معنی‌داری(P<0.01) در لاروهای زمستان گذران بهمن و اسفند نسبت به لاروهای جمع آوری شده در آبان و آذر ماه کمتر بود (بیش از 70 درصد). این میزان همچنین طی مراحل مختلف سنی برگخوار چغندر پرورش یافته در آزمایشگاه نیز تغییر نمود و بالاترین میزان را در شفیره‌ها دارا بود. به این ترتیب به نظر می‌رسد که لاروهای زمستان گذران کرم برگخوار چغندر متحمل به یخ زدگی بوده و گلیکوژن یکی از ذخایر مهم بدن بوده که حشره را در پشت سر گذاردن ماه‌های سرد زمستان یاری می‌رساند.<br /></strong>