ارزیابی سازگاری کاربری اراضی بر اساس مدل GIS-AHP و بررسی الگوی توزیع کاربری‌ها و تأثیرات آن‌‌ها بر کیفیت زندگی شهری مورد شناسی: بافت قدیم شهر کرمان

Abstract

توزیع نامناسب کاربری‌های شهری و بی‌توجهی به مؤلفه‌های مکانی – فضایی تصمیم‌گیری همچون سازگاری کاربری اراضی شهری از جمله دلایل اصلی در از بین رفتن کیفیت زندگی در بافت‌های شهری است؛ بنابراین، تحلیل چگونگی قرارگیری کاربری‌های مختلف در کنار هم و بررسی الگوی توزیع آن‌ها اهمیت اساسی دارد. از این رو این مقاله در صدد است با استفاده از مدل‌هایی که توانایی تلفیق تعداد زیادی معیارهای کمی و کیفی را به صورت همزمان دارند، مانند مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و تلفیق آن در قالبسیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) با قابلیت نمایش مکانی پدیده‌ها، به ارزیابی نحوۀ سازگاری اراضی وضع موجود در قالب نقشه‌های GIS در بافت قدیم شهر کرمان بپردازد و نقشۀ نهایی خروجی این مدل را ارائه کند. همچنین جهت بررسی توزیع کاربری‌ها در محدودۀ مطالعاتی از روش نزدیک‌ترین مجاورت (RN) استفاده شده است. روش تحقیق حاضر از نوع توصیفی – تحلیلی و از شاخۀ میدانی است. نتایج تحلیل‌ها حاکی از آن است که کاربری‌ها در بافت قدیم شهر کرمان در وضع موجود از نظر سازگاری، نظام توزیع و الگوی همجواری، هماهنگی چندانی با معیارهای برنامه‌ریزی شهری ندارند و این موضوع کیفیت زندگی شهری در سطح محدوده را تحت تأثیر قرار داده است. بیشترین سازگاری بین کاربری‌ها در بین کاربری مسکونی دیده می‌شود به گونه‌ای که 89 درصد از کاربری‌های مسکونی در حالت کاملاً سازگار و نسبتأ سازگار با همجواری‌های خود قرار دارند، از طرفی بی‌نظمی و تصادفی بودن پخش کاربری‌ها در سطح بافت قدیم شهر کرمان بسیار به چشم می‌خورد.