ارزیابی مقاومت لاین‌های برنج ایرانی نسبت به کرم ساقه‌خوار نواری برنج Chilo suppressalis

Abstract

برنج یکی از مهم‌ترین محصولات غذایی ضروری برای بیش از نیمی‌از جمعیت جهان است. کرم ساقه خوار نواری برنج <em>Chilo suppressalis </em> یکی از مهم‌ترین آفات برنج است که موجب کاهش محصول جهانی برنج می‌شود. استفاده از ارقام مقاوم، یکی از رایج‌ترین روش‌های مدیریت آفات می‌باشد. در این تحقیق مکانیزم مقاومت در 10 لاین برنج برای سه نوع مقاومت شامل آنتی‌زنوز، آنتی‌بیوز و تحمل در گلخانه و مزرعه مورد بررسی قرار گرفت. دستجات تخم حشرات کامل کرم ساقه‌خوار روی برگ لاین‌های مورد بررسی، میانگین وزن لاروها و درصد بقای لاروها به ترتیب برای مقاومت به آنتی‌زنوز و آنتی‌بیوز مورد ارزیابی قرار گرفت. درصد سفید شدن خوشه برای تعیین تحمل به کرم ساقه‌خوار نواری مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که حداکثر دستجات تخم، درصد بقای لاروها، مرگ جوانه مرکزی و سفید شدن خوشه مربوط به لاین 3 (سنگ طارم × طارم دیلمانی) و بیشترین میانگین وزن لارو مربوط به لاین شماره 5 (× Iri-2 نوک سیاه) می‌باشد. در این تحقیق حساس‌ترین و متحمل‌ترین لاین‌ها به ترتیب، لاین شماره 3 و لاین شماره 4 (فجر× نوک سیاه) بود. نتایج بدست آمده در مزرعه، نتایج گلخانه را تأیید می‌کند. نتایج بررسی همبستگی نشان داد که ارتفاع و کلروفیل در مکانیزم آنتی‌زنوز، قطر ساقه و تعداد پنجه در مکانیزم آنتی‌بیوز و همین‌طور قطر ساقه در مکانیزم تحمل موثر بود.