بررسی اثر کنترل کنندگی عصاره برگ گیاهان رازیانه (Foeniculum vulgaris) و گزنه (Urtica dioica) بر نماتد مولد گره ریشه (Meloidogyne javanica) در گیاه خیار

Abstract

اثر کنترل کنندگی عصاره‌های آبی و الکلی گیاهان رازیانه و گزنه دوپایه بر علیه نماتد ریشه گرهی (<em>M. javanica</em>) در گیاه خیار در شرایط گلخانه ای بررسی شد. عصاره‌های خام برگ خشک گیاهان گزنه و رازیانه توسط دستگاه سوکسله استخراج شد. تعداد 1۰00 عدد لارو سن 2 و تخم نماتد به اطراف ریشه‌های گیاه خیار هیبرید رقم Beit Alpha 192 F1 اضافه و بعد از 10 روز عصاره‌های خام آبی و الکلی گزنه و رازیانه در غلظت های 100 و 200 ppm به ریزوسفر خاک گلدان ها به صورت مستقیم اضافه شد. تا ۱۵ روز بعد از اضافه کردن عصاره، محتوی کلروفیل‌های a و b و پس از دو ماه تعداد لارو سن 2 و تخم نماتد و فاکتورهای رشدی گیاهان تیمار شده بررسی شد. عصاره خام گیاهان رازیانه و گزنه موجب کاهش ۳ برابری شدت بیماری زایی نسبت به شاهد تیمار نشده و آلوده به نماتد شدند. بین تیمارهایی که هر یک از عصاره ها به کار رفته است از نظر شاخص‌های رشدی شامل وزن‌های تر و خشک ریشه و برگ و هم چنین طول‌ ساقه و ریشه در مقایسه با شاهد سالم تیمار نشده و یا تیمار شده با سم اختلاف معنی‌داری وجود داشت. عصاره‌ خام رازیانه تاثیر بهتری نسبت به عصاره گزنه داشت و بهترین تاثیر در کنترل نماتد با غلظت ۱۰۰ ppm عصاره آبی رازیانه حاصل شد.