تحلیل روند بارندگی و شاخص تمرکز بارش در ایستگاه‌های سینوپتیک حوضۀ دریا چۀ ارومیه

Abstract

<strong>دریاچۀ ارومیه، در طی سال‌های اخیر با نوسانات شدید بارندگی مواجه بوده‌است که رقوم ارتفاعی سطح تراز آب دریاچۀ ارومیه سیر نزولی پیدا کرده‌است که برخی از پژوهشگران کاهش بارندگی را یکی از دلایل اصلی آن می‌دانند که به‌نظر می‌رسد بررسی تغییرات روند بارش‌های ماهانه و سالانۀ حوضۀ دریاچۀ ارومیه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار باشد. در این پژوهش بارندگی ماهانه، فصلی، سالانه و همچنین شاخص تمرکز بارش </strong><strong> PCI</strong><strong>در مقیاس سالانه و فصلی در ایستگاه‌های سینوپتیک (تبریز، ارومیه، تکاب، مهاباد، اهر، سراب، سهند، میانه) در</strong><strong>حوضۀ دریاچۀ ارومیه از سال (2013-1988) بررسی شد. سپس برای تحلیل روند بارندگی و تحلیل روند شاخص </strong><strong>PCI</strong><strong> از آزمون من-کندال و شیب- سن و آزمون من-کندال دنباله‌ای برای شناسایی نقاط جهش استفاده شد. نتایج نشان داد، در بین ایستگاه‌های سینوپتیک مورد مطالعه 7 ایستگاه، براساس آمارۀ آزمون من-کندال روند</strong><strong>کاهشی غیرمعنی‌دار و 2 ایستگاه‌ (تبریز و سراب) دارای روند افزایشی غیرمعنی‌داری است. اکثر ایستگاه‌های سینوپتیک حوضۀ دریاچۀ ارومیه روند کاهشی بارندگی ماهانه در ماه‌های (ژانویه، نوامبر، دسامبر) و همچنین در ماه‌های (می، آگوست، سپتامبر) در بیشتر ایستگاه‌ها روند افزایشی مشاهده شده‌است. براساس آزمون سن- سیل و در سطح </strong>ا<strong>طمینان </strong><strong>95 درصد،</strong><strong> بیش‌ترین و کم‌ترین مقد</strong>ا<strong>ر کاهش بارندگی سالانه به‌ترتیب در </strong>ا<strong>یستگاه مهاباد و </strong>ا<strong>رومیه </strong>ا<strong>تفاق </strong>ا<strong>فتاده‌است</strong><strong>و هیچ‌کد</strong>ا<strong>م </strong>ا<strong>ز </strong>ا<strong>یستگاه‌های سینوپتیک د</strong>ارا<strong>ی توزیع زمانی یکنو</strong>ا<strong>خت نبوده</strong><strong>(</strong><strong>PCI<10</strong><strong>) </strong><strong>و فقط </strong>ا<strong>یستگاه </strong>ا<strong>هر مقد</strong>ا<strong>ر بارندگی سالانه، د</strong>ارا<strong>ی توزیع بارندگی متوسط است. تحلیل</strong><strong>روند</strong><strong>بارش فصلی</strong><strong>نشان‌ د</strong>ا<strong>د که</strong><strong>در فصل</strong><strong>زمستان</strong><strong>که</strong><strong>تأمین‌کنندۀ</strong><strong>بخش</strong><strong>زیادی</strong> از<strong>نیاز</strong><strong>آبی</strong><strong>دریاچۀ ارومیه</strong><strong>است، بیشتر ایستگاه‌های سینوپتیک د</strong>ا<strong>ر</strong>ا<strong>ی</strong><strong>روند</strong><strong>کاهشی</strong><strong>غیر‌معنی‌د</strong>ا<strong>ر هستند.</strong>