واکاوی الگوی انباشت سرمایی مناطق سردسیر ایران براساس مدل‌های CH،Utah،CP

Abstract

انباشت سرمایی در دوره رکود برای درختان میوه خزان‌دار از اهمیت بسیار بالایی برخوردار می‌باشد. عدم تامین نیاز سرمایی باعث کاهش عملکرد و هدر رفت منابع می‌گردد. در همین راستا به منظور واکاوی الگوی انباشت سرمایی در مناطق سردسیر ایران، از داده سه ساعته دمای هوا برای 28 ایستگاه هواشناسی همدید در مناطق سردسیر وکوهستانی کشور از سال 1985 تا 2013 استفاده گردید. آمار سینوپ‌های سه ساعته دمای هوا برای دوره رکود از ماه نوامبر تا مارس تنظیم و با تبدیل به دمای ساعتی به صورت پایگاه داده‌ای از دمای ساعتی برابر با 3252800 رکورد ساعتی برای هر مدل، پالایش و محاسبه شد. از مدل‌های ساعات سرمایی(CH) واحدهای سرمایی (Utah) و دینامیکی (CP) برای برآورد انباشت سرمایی استفاده گردید. الگوی انباشت سرمایی براساس برونداد مدل CH، از 775 تا 1445 ساعت و براساس مدل Utah، از 1191 تا 2121 واحد سرمایی و براساس مدل CP از 63 تا 96 بخش سرمایی در بین ایستگاههای مناطق سردسیر متغیر می‌باشد. عامل ارتفاع در الگوی انباشت سرمایی در هر کدام از مدلها نقش مهمی را نشان می‌دهد. فراوانی بیشینه‌های انباشت سرمایی در دهه‌های گذشته بیشتر از دهه‌های اخیر می‌باشد. بررسی سری زمانی انباشت سرمایی نشان داد که در ایستگاههای اصفهان و شهرکرد روند تغییرات کاهشی در سطح 05/0 معنی‌دار و شیب منفی خط روند در بیشتر ایستگاهها وجود دارد. براساس معیارهای اعتبارسنجی برونداد مدل دینامیکی به دلیل RMSE کوچکتر نسبت به دیگر مدل‌ها، از عملکرد بالاتری در برآورد انباشت سرمایی برخوردار می‌باشد. نتایج این تحقیق برای اگاهی بخشی در مورد کشت درختان خزان‌دار متناسب با توان اقلیمی و میزان انباشت سرمایی حائز اهمیت میباشد.