اهمیّت نسبی و پراکنش اقلیمی قارچ‌های بیماری‌زای ریشه و طوقه لوبیا در مزارع استان لرستان

Abstract

پوسیدگی ریشه و طوقه لوبیا یکی از بیماری‌های مهم و اقتصادی این محصول در جهان است. پراکنش و غالبیت نسبی عوامل قارچی پوسیدگی ریشه و طوقه لوبیا در مناطق و اقلیم‌های لوبیاکاری استان لرستان از جمله مزارع شهرستان‌های ازنا، الیگودرز، سلسله، دورود و بروجرد ارزیابی گردید. از نمونه‌برداری‌ها جمعاً تعداد 1164 جدایه با استفاده از محیط کشت عمومی و انتخابی، جداسازی و بیماریزایی گونه‌های عمده روی رقم اختر ارزیابی و اثبات گردید. شناسایی بیمارگرهای غالب براساس ریخت شناسی پرگنه و ویژگی‌های میکروسکوپی انجام و با استفاده از ژن‌های β-tubulin و αTEF1- مورد تایید ملکولی قرار گرفت. فراوانی جدایه‌های قارچی و آزمایش بیماریزایی عوامل قارچی نشان داد که F. solani، با 42/33 درصد ، مهمترین عامل پوسیدگی ریشه لوبیا در استان و پس از آن، F. oxysporum، Macrophomina phaseolina و Rhizoctonia solani به ترتیب 55/26 ، 55/15 و 73/7 درصد از جدایه‌ها را به خود اختصاص دادند. فراوانی جدایه‌های قارچی در شهرستان‌های سلسله، بروجرد، ازنا ، دورود و الیگودرز به‌ترتیب 57/24، 64/18، 58/16، 20/15 و 25/8 درصد بود. فراوانی جدایه‎های قارچی بدست آمده در مراحل رشد اولیه، گل‌دهی و غلاف‌دهی میزبان لوبیا به‎ترتیب 70/20، 37/26 و 92/52 درصد بود. براساس انطباق اقلیمی مناطق نمونه‌برداری ، بیشترین فراوانی عوامل قارچی در اقلیم نیمه مرطوب معتدل ارزیابی گردید.