پیشنهاد استفاده از الگوی ساقه‌ای در بررسی توسعه ادواری و فرسودگی بافت‌های شهری

Abstract

<strong>چکیده</strong> در کنار نظریه‌های متعدد ساخت شهر که نحوه رشد و توسعه شهر در ادوار مختلف را بررسی می‌نمایند، تعیین نواحی سکونت و اشتغال، در دوره‌های مختلف جریانات اجتماعی درون شهرها را تبیین می‌نمایند و هرکدام سعی بر آن دارند تا قسمتی از واقعیت شکل‌گیری و تحول شهرها را ضابطه‌مند سازند. از آنجاییکه شهر پیچیده‌ترین ساخته دست بشر است و علل و عوامل متعدد و گاه غیرمترقبه روند زندگی آنرا با چالش‌های اساسی روبرو می‌سازد و وجود فرهنگ‌های مختلف، اقلیم و شرایط مکانی متفاوت و نقش‌هایی که هر شهر در طول تاریخ بر می‌گزیند به‌همراه تخریب‌ها و بازسازی‌ها هرگونه ضابطه‌ای را در بررسی و پیش‌بینی مراحل توسعه آن ناکام می‌گذارد. دراین پژوهش تعمیمی که سعی در یافتن قواعد کلی رشد شهر و فرسودگی بافت‌های شهری دارد و به‌لحاظ هدف به‌عنوان مطالعه بنیادی طبقه‌بندی می‌گردد تلاش گردیده که با نگاهی بر نظریه‌های موجود و با استفاده از روش پژوهش اکتشافی نظریه رشد شهر بر مبنای الگوی ساقه‌ای را ارائه تا ضمن بررسی روند رشد شهر، دلایل فرسودگی بافت‌های تاریخی و ایجاد بافت‌های جدید شهری تبیین گردد. در این مدل، دلایل فرسودگی بافت‌ها، نحوه برخورد با بافت‌های فرسوده و راهکارهای بنیادی تقویت و اصلاح این بافت‌ها بررسی و در شهر سمنان به‌عنوان مطالعه موردی به‌کارگرفته شده است. مساله مورد بررسی این پژوهش این است که آیا می‌توان بافت‌های فرسوده شهری را مدل‌سازی نمود؟ دلایل اصلی موثربر فرسودگی بافت‌های شهری چه می‌باشد؟ در راستای پاسخ به این سوالات مدل الگوی ساقه ای تدوین یافته است.