فاکتورهای تأثیرگذار بر توزیع برخی فلزات سنگین با شرایط ژئوپدولوژیکی متفاوت در خاکهای اطراف زنجان
دریافت مدرک
FullText
اندازه فایل:
1.340 مگابایتنوع فايل (MIME):
PDFنوع مدرک
Textمقاله پژوهشی
زبان مدرک
فارسیچکیده
این مطالعه با هدف ارزیابی نقش فاکتورهای خاکسازی و شرایط مختلف ژئوپدولوژیکی بر توزیع و جزءبندی شیمیایی عناصر انجام گرفت. برای این منظور 15 خاکرخ بر روی مواد مادری مختلف شامل گرانیت (Gr)، بازالت (Ba)، آندزیت (An)، پورفیریت (Pr)، توفهای آتشفشانی (Tu)، سنگ آهک (Li)، کنگلومرا-شیل (Cg)، شیل (Sh)، فیلیت (Ph)، ماسه سنگ (Sa)، دولومیت (Do) و رسوبات آبرفتی (Qa) در اطراف زنجان حفر گردید. غلظت و توزیع عناصر Cr، Co، Cd، Znو تا حدودی Pbبیشتر تحت کنترل فاکتورهای سنگشناختی است، در حالیکه عناصر Cu، Mnو Niبیشتر تحت کنترل فرآیندهای بیوژئوشیمیایی قرار دارند. شدت تهیشدن عناصر به صورت Zn>Co>Cd=Pb>Mn=Cr=Ni=CuCo>Cd=Pb>Mn=Cr=Ni=CuCd=Pb>Mn=Cr=Ni=CuMn=Cr=Ni=Cu بدست آمد. در مراحل اولیه تشکیل خاک، جنس سنگ بستر و کانیهای موجود در آن و در مراحل بعدی، فرآیندهای خاکسازی از قبیل آهک، اسیدیته، ماده آلی و رس باعث ایجاد الگوهای متفاوت غنیشدن – تهیشدن شده است. توزیع عناصر در خاکهای انتیسولز، مالیسولز و اینسپتیسولز به ترتیب تحت تأثیر لیتولوژی مواد مادری، ماده آلی و توزیع مجدد آهک قرار دارد. در عصارهگیری متوالی، جزء باقیمانده جزء غالب در تمام عناصر بود. در مرتبه بعدی برای کبالت و نیکل، جزء اکسیدی، برای سرب، جزء کربناتی و برای مس و روی جزء آلی در اولویت قرار داشتند. فاکتور تحرک عناصر در افق سطحی خاکرخهای مختلف به صورت Pb>Co>Ni>Cu>ZnCo>Ni>Cu>ZnNi>Cu>ZnCu>ZnZn بدست آمد. نتایج مربوط به عصارهگیری با DTPAعناصر مختلف برای سرب، مس، نیکل، روی و کبالت به ترتیب 04/2، 81/1، 84/0، 42/0 و 30/0 میلیگرم بر کیلوگرم مشاهده شد که بیشترین مقادیر آن در افق سطحی خاکها بود.
کلید واژگان
عناصر سنگینشاخص غنیشدن
عصارهگیری متوالی
ژئوشیمی خاک
ماده مادری
شماره نشریه
41تاریخ نشر
2018-02-201396-12-01
