مطالعه تأثیر نوسانات سطح آب زیرزمینی بر پدیده‌ فرونشست در منطقه قلعه (آذربایجان شرقی، تسوج)

Abstract

فرونشینی پدیده­ای طبیعی است که رخداد آن می‌تواند بر الگوی جریان آب‌های سطحی و زیرزمینی و کیفیت منابع آبی تاثیر منفی داشته باشد. هم­چنین باعث تحمیل خسارت بر تأسیسات زیربنایی و علت تبعات اقتصادی و اجتماعی گردد. در مقاله حاضر از داده‌‌های سطوح پیزومتری طی 11 سال دوره آماری موجود در منطقه قلعه در تسوج در بخش شمال شرقی دریاچه ارومیه بهره گرفته شد. مطالعه سطح آب زیرزمینی نشان داد که طی این سال‌‌ها میزان سطح آب زیرزمینی حدود 25 متر کاهش یافته است. لذا با توجه به میزان کاهش قابل توجه سطح آب زیرزمینی، به بررسی احتمال وقوع پدیده فرونشست زمین درمنطقه پرداخته شد. بدین منظور از نقشه‌‌های ژئومورفولوژی، زمین شناسی و گسل‌‌ها و لوگ‌‌های حفاری استفاده گردید. تلفیق و تحلیل نقشه‌‌ها توسط نرم­افزارARC GIS و تهیه نقشه‌‌های ایزوپیز برای هریک از ماه‌‌های سال و سالانه با استفاده از نرم­افزار Surfer Win و انجام تحلیل خوشه‌ای بر روی مقادیر سطح ایستابی آب‌‌های زیرزمینی نشان داد که طی 11 سال آمار موجود، میزان فرونشست زمین در برخی از قسمت‌های منطقه از جمله روستای قلعه به وقوع پیوسته است که این فرونشست را می‌توان به افت سطح آب‌‌های زیرزمینی نسبت داد.