تحلیل عوامل موثر بر معیشت روستایی (بررسی موردی: روستاهای شهرستان سردشت)

Abstract

محیط­های جغرافیایی متفاوت، پتانسیل­ها و الگوهای متفاوتی در زمینه­های مختلف به ویژه در زمینه معیشت و فعالیت ساکنان آن­ها ارائه می­دهند، که توجه به این مهم در برنامه­ریزی­های محلی و محیطی حایز اهمیت فراوان است. لذا بررسی، شناخت و تحلیل قابلیت­ها و معیشت نواحی روستایی گامی اساسی و مهم در فرآیند تدوین برنامه­ریزی­های توسعه پایدار روستایی تلقی می­شود. بر این اساس این تحقیق درصدد تحـلیل عـوامل مـؤثر بـر معیشت روستایـی شهرستان سردشت برآمده است. این تحقیق با رویکردی توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و کتابخانه­ای و نیز برداشت­های میدانی و پیمایشی انجام شده است. جامعه­ آماری این تحقیق را 5722 نفر از 8 روستای بالای 50 خانوار شهرستان سردشت تشکیل می­دهد که از بین آن­ها تعداد 386 نفر طبق جدول مورگان به روش تصادفی ساده به­عنوان نمونه آماری انتخاب شدند و داده­های آن با نرم­افزار SPSS/for Win Ver.19.0 تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان می­دهد که در این روستاها، اصلی­ترین عوامل تأمین معیشت متأثر از شرایط تحمیلی محیطی، فعالیت­های کشاورزی و مبادلات مرزی است. هم­چنین نتایج نشان داد، به­طور کلی بین عوامل جغرافیایی همانند شیب زمین، دسترسی سطح آموزشی، نزدیکی به نوار مرزی و الگوی معیشت روستاییان منطقه رابطه معناداری وجود دارد که الگوی معیشتی خاص را برای روستاهای منطقه ایجاد کرده است. فعّالیت بازارچه­های مرزی هم­چنین باعث ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم (حمل و نقل بار و مسافر، عملیات بارگیری و ...) مرزنشینان گردیده که سهم اشتغال غیرمستقیم به مراتب بیشتر از اشتغال مستقیم می­باشد.