ارزیابی همگنی سری‌های زمانی دمای بیشینه و کمینه سالانه و فصلی (مطالعه موردی ناحیه خزر)

Abstract

تحلیل دقیق سری­های زمانی دما یکی از بحث­های مهم در بررسی تغییرپذیری اقلیم و تغییر اقلیم می­باشد. برای این منظور سری­های زمانی مورد استفاده باید همگن باشند. سری­های دمای حداکثر و حداقل سالانه و فصلی 5 ایستگاه همدید در ناحیه خزر که دارای آمار طولانی مدت می­باشند مورد بررسی قرار گرفتند. در این تحلیل از دو روش مستقیم و غیرمستقیم استفاده گردید. در روش مستقیم از شناسه تاریخی ایستگاه استفاده گردید. در روش غیرمستقیم از دو روش آزمون همگنی نرمال استاندارد مطلق و نسبی استفاده گردید. نتایج نشان می­دهد ناهمگنی از روش آماری با شناسه تاریخی ایستگاه مطابقت دارد. در بین روش­های آماری آزمون همگنی نرمال استاندارد نسبی مناسب­تر از روش همگنی نرمال استاندارد مطلق است. ارزیابی همگنی بین سری­های زمانی سالانه و فصلی دمای حداقل و حداکثر نشان می­دهد که سری­های زمانی دمای حداقل ناهمگنی بیش­تری نسبت به سری­های زمانی دمای حداکثر دارند. مقایسه نتایج همگنی بین سری­های زمانی دمای بیشینه و کمینه فصول سرد و گرم نشان می­دهد که سری­های زمانی دمای فصول سرد نسبت به عوامل ایجاد ناهمگنی پایدارتر می­باشند. در تعدادی از ایستگاه­ها، جابجایی ایستگاه در سری­های زمانی دمای حداکثر سالانه و فصلی باعث ایجاد ناهمگنی نشده است.