تحلیل و ارزیابی‌ توسعه شاخص‌های خدمات شهری در شهرهای استان آذربایجان غربی با استفاده از روش‌های MCDM

Abstract

با توجه به پیوند تفکیک­ناپذیر توزیع متعادل تسهیلات و خدمات شهری با رفاه اجتماعی، عدالت اجتماعی و توسعه پایدار شهری، در مطالعه حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی، قیاسی، شهرهای استان آذربایجان­غربی براساس برخورداری از برخی شاخص­ها و سرانه­های خدمات شهری، با استفاده از روش­های تصمیم­گیری چندمعیاره مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفته­ و رتبه­بندی و سطح­بندی شده است. براساس نتایج حاصل از روش مجموع ساده وزنی­، شهرهای ماکو، سیلوانا، سرو، ارومیه و میاندوآب به­ترتیب در رتبه­های اول تا پنجم و شهرهای بازرگان، نوشین، محمدیار، میرآباد و ربط نیز در رتبه­های سی و ­دوم تا سی و ­ششم استان از نظر توسعه شاخص­ها و کارکردهای خدمات شهری قرار دارند. بر اساس روش ویکور نیز از نظر توسعه شاخص­های مورد بررسی، شهر سیلوانا شهر برتر استان شناخته شد و شهرهای سرو، ماکو، ارومیه و سردشت نیز در رتبه­های دوم تا پنجم و شهرهای نالوس، شوط، قره ضیاالدین، میرآباد، ربط و محمدیار نیز به­ترتیب در رتبه­های سی و ­یکم تا آخر استان قرار گرفتند. تلفیق نتایج دو روش ویکور و مجموع ساده وزنی نشان داد که شهرهای سیلوانا و ماکو مشترکاً رتبه اول و شهرهای سرو، ارومیه، ...، میرآباد، محمدیار و ربط به ترتیب در رتبه­های دوم تا آخر استان قرار می­گیرند. در نهایت با استفاده از روش تحلیل خوشه­ای سلسله­مراتبی شهرهای استان با توجه به رتبه برخورداری از سرانه­های خدمات شهری در سه خوشه طبقه­بندی شدند. هم­چنین محاسبات نشان داد که همبستگی معنی­داری بین رتبه توسعه خدمات شهری و رتبه جمعیتی شهرهای استان وجود ندارد.