بررسی و تحلیل بارش‌های ناحیه شمال ایران با استفاده از تحلیل خوشه‌ای و تجزیه تابع تشخیص

Abstract

در این پژوهش با استفاده از روش‌های آماری چندمتغیره (تحلیل خوشه‌ای و تجزیه تابع تشخیص)، به­منظور شناسایی تفاوت‌های زمانی و مکانی بارش و نواحی مشابه بارشی صورت گرفته، داده­های بارش ماهانه دوره آماری 1995 تا 2007 مربوط به 35 ایستگاه سینوپتیک، کلیماتولوژی و بارانسجی شمال ایران شامل سه استان گلستان، گیلان و مازندران مورد استفاده قرار گرفت. ابتدا برای گروه­بندی و همگن­سازی ایستگاه‌ها از تحلیل خوشه­ای به روش Ward استفاده شد. سپس برای آزمون صحت نتایج حاصل از تحلیل خوشه‌ای آزمون تابع تشخیص و تجزیه به­روش (Wilk's Lambda) استفاده گردید. نتایج حاصل از روش تحلیل خوشه‌ای به­روش فواصل اقلیدسی به روش وارد نشان داد که برحسب مقدار و زمان بارش در منطقه مورد مطالعه می‌توان چهار خوشه عمده بارشـی ترسیم کرد. همچنین نتایج حاصل از تجزیه تابع تشخیص نشان داد که حدود 3/82 درصد از خوشه­بندی‌های انجام شده در تحلیل خوشه‌ای به­درستی صورت گرفته و حدود 7/17 درصد آن به اشتباه خوشه­بندی شده است و روش ویلکز لامبدا هم تفاوت بین میانگین‌ها را تأیید کرد.