تحلیل سامانه حمل ونقل اتوبوس های تندرو شهری (BRT) و سنجش تحولات و تأثیرات اجتماعی و اقتصادی ناشی از آن بر حوزه های پیرامون در کلانشهر تبریز

Abstract

امروزه گسترش پدیده شهرنشینی باعث پیچیده شدن مسائل شهری شده و مساله حمل و نقل شهری را به یکی از دغدغه­های اصلی برنامه­ریزان شهری تبدیل نموده است. بنابراین ایجاد ساختارهای مناسب حمل ­و­ نقل، و ترغیب شهروندان به استفاده از انواع روش­های حمل و نقل عمومی [مانند اتوبوس، مترو، تراموا و ...] به یکی از چالش­های مهم مدیران شهری تبدیل گردیده است. در این میان در بین انواع سیستم­های حمل و نقل عمومی، سامانه اتوبوس­های تندرو یکی از کارآمدترین و موثرترین روش­های حمل و نقل عمومی می­باشد که دارای مزایای فراوانی بوده و در اکثر کلانشهرهای دنیا و از جمله ایران مورد استفاده قرار می­گیرد. از آنجایی که اجرای سامانه اتوبوس­های تندرو نیازمند ایجاد اجزا مشخص و استفاده از مسیر، اتوبوس و ایستگاه و تجهیزات خاص می­باشد، می­تواند بر واحدهای همسایگی خود تأثیرات فراوان اقتصادی و اجتماعی به صورت مستقیم و غیرمستقیم داشته باشد. این تحقیق به­دنبال یافتن تأثیرات و تأثیرات متفاوت اجرای سامانه حمل و نقل اتوبوس­های تندرو بر بافت پیرامون مسکونی و تجاری خود در کلانشهر تبریز می­باشد. بر این اساس با استفاده از مطالعات کتابخانه­ای و پژوهش­های میدانی شاخص­های تأثیرگذاری مسیر BRT بر همسایگی­های مجاور مشخص گردیده است و سپس با استفاده از نتایج بررسی­های میدانی و با بهره­گیری از تحلیل­های توصیفی و استنباطی به پرسش­های تحقیق پاسخ داده شده است. تحلیل و ارزیابی پرسشنامه­های جمع­آوری شده از تأثیرات سامانه BRT بر حوزه­های تأثیرگذار نشان می­دهد که واکنش حوزه­های درگیر با کاربری­های متفاوت مسکونی و تجاری نسبت به این طرح متفاوت می­باشد. و اجرای طرح دارای تأثیرات مثبت و منفی بر بافت پیرامون خود بوده است. و در حالی که توانسته است رضایت نسبی ساکنان اطراف مسیر را تأمین نماید در رضایت­مندی کسبه اطراف ناموفق بوده است.