بررسی زیست‌شناسی و نوسانات فصلی شته‌ی انار Aphis punicae (Hem., Aphididae) در اصفهان

Abstract

شته سبز انار <em>Aphis punicae</em> (Hem., Aphididae) از آفات مهم انار می­باشد که با تغذیه از شیره گیاهی و همچنین ترشح عسلک فراوان خسارت ایجاد می­کند. به­منظور مطالعه زیست­شناسی و تغییرات فصلی جمعیت این شته در طی دو سال متوالی (93-1392) به­صورت هفتگی از درختان انار آلوده در اصفهان نمونه­برداری شد و در فصل زمستان تلفات مرحله تخم بررسی گردید. فراسنجه­های مهم رشد جمعیت و باروری شته اناردر شرایط صحرایی با استفاده از قفس برگی و در قالب جدول زندگی در دو زمان بهار و تابستان تعیین شد.نتایج نشان داد که اولین پوره­ها در دهه دوم فروردین و اولین ماده­های بالدار در دهه اول اردیبهشت روی درختان انار ظاهر شدند. جمعیت شته‌های زنده‌زا در اوایل اردیبهشت سریعاً افزایش یافت و در خرداد روند نزولی را طی نمود. از اواسط پاییز ماده‌های جنسی بی‌بال و نرهای بالدار ظاهر شدند و اولین تخم­گذاری­ها در نیمه دوم آبان روی سرشاخه انجام شد. نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r_m) و نرخ خالص تولید مثل (R₀) در بهار بیشتر از تابستان و به­ترتیب 0/010 ± 0/258 در روز و 1/320 ± 14/9 پوره به­دست آمد و بیشترین میزان تلفات زمستانه تخم در نیمه دوم اسفندماه اتفاق افتاد.