بررسی اثر تابش دزهای پایین پرتوی گاما به‌ تنهایی و یا همراه با اسید سالیسیلیک و حرارت غیرمستقیم بر آلودگی بذرزاد ویروس موزاییک معمولی لوبیا در گیاه لوبیا

Abstract

در این پژوهش تأثیر دزهای پایین پرتوی گاما (10، 20 و 30 گری) به‌تنهایی و همچنین همراه با اسید سالیسیلیک و حرارت غیرمستقیم بر ویروس بذرزاد موزاییک معمولی لوبیا (BCMV)، بررسی شد. بذور لوبیای رقم تجاری "صدری" دارای آلودگی بذرزاد به ویروس BCMV کشت شدند. گیاهچه­های آلوده و عاری از ویروس بر اساس آزمون الایزای غیرمستقیم (PTA-ELISA) تفکیک و از آن­ها بذرگیری شد. نتایج نشان داد که شاخص­های رشدی در گیاهچه­ های آلوده و عاری از ویروس (شاهد) تیمار شده با تابش گاما به تنهایی و نیز همراه با اسید سالیسیلیک و یا حرارت غیرمستقیم در مقایسه با گیاهچه­هایی که پرتوتابی نشده­اند در سطح احتمال 5 درصد افزایش معنی­داری یافته است. پرتوتابی گاما موجب القاء فعالیت اختصاصی آنزیم­ های آنتی­اکسیدان (PPO، POX، CAT و PAL) و همچنین افزایش چگالی پروتئین در گیاهچه­های آلوده و سالم و کاهش میزان غلظت پروتئین­های BCMV در گیاهچه­های آلوده تیمار شده با پرتو گاما به تنهایی و نیز همراه با اسید سالیسیلیک و یا حرارت غیرمستقیم در مقایسه با گیاهچه ­های پرتو ندیده شد. نتایج این پژوهش بیانگر القاء مقاومت نسبی در گیاهچه­ های دارای آلودگی بذرزاد به BCMV تیمار شده با دزهای 20 و 30 گری پرتوی گاما به تنهایی و نیز همراه با اسید سالیسیلیک و حرارت غیرمستقیم بود.