غربالگری ژرم پلاسم‌های نخود برای انتخاب ژنوتیپ‌های مقاوم به بیماری برق‌زدگی

Abstract

گیاه نخود سومین لگوم مهم جهان بعد از لوبیا و نخود فرنگی است. تنش‌های زیستی و غیر زیستی متعددی باعث کاهش عملکرد این محصول می شوند که در میان آنها، بیماری برق زدگی نخود یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده تولید نخود در بیشتر مناطق دنیا است. توسعه و کاربرد ارقام مقاوم مؤثرترین و اقتصادی‌ترین راهبرد مدیریت این بیماری است. به منظورگزینش ژنوتیپ‌های مقاوم نخود، واکنش 200 ژنوتیپ منتخب بانک ژن گیاهی طی دو فصل زراعی 1392-1391 و 1393-1392 در شرایط مزرعه در استان لرستان مورد بررسی قرار گرفت. ژنوتیپ‌ها پس از ظهور گیاهچه با پخش یکنواخت بقایای گیاهی نخود آلوده مایه زنی شدند. خسارت بیماری با مقیاس 9-1 و پس از مرگ شاهد حساس(بیوه نیج) ارزیابی گردید. بیشترین مقدار بیماری جهت طبقه بندی میزان مقاومت هر ژنوتیپ در نظر گرفته شد. همچنین واکنش ژنوتیپ های منتخب در شرایط اتاقک رشد مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که فراوانی ژنوتیپ های خیلی مقاوم و مقاوم، پایین بود. براساس ارزیابی های مزرعه ای و اتاقک رشد تعداد 11 ژنوتیپ مقاومت نسبی نشان دادند که می توان از آنها به عنوان منابع مقاومت در برنامه‌های اصلاح نباتات نخود استفاده کرد.