ویژگی‌های زیستی و پارامترهای جدول زندگی کفشدوزک Hyperaspis polita با تغذیه از شپشک‌های آرد‏آلود Phenacoccus solenopsis و Planococcus citri در شرایط آزمایشگاهی

Abstract

کفشدوزک <em>Hyperaspis polita </em>گزینه توانایی برای کنترل شپشک‌های آرد‌آلود است. به‌منظور تعیین بهترین طعمه برای پرورش انبوه این شکارگر با تغذیه از شپشک‌های آرد‌آلود پنبه<em>Phenacoccus solenopsis </em> و مرکبات <em>Planococcus citri</em> در شرایط آزمایشگاهی (دمای بهینه 1±30 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5±65 درصد و دوره نوری به تاریکی 14:10) پارامترهای زیستی آن بررسی شد. تجزیه داده‌ها بر اساس جدول زندگی سن- مرحله دوجنسی نشان داد طول دوره تفریخ تخم و طول دوره رشدی لاروها، پیش شفیره و شفیره کفشدوزک با تغذیه از شپشک آرد آلود مرکبات به ترتیب 5.08، 3.62، 2.47، 6.55 روز و با تغذیه ازشپشک آردآلود پنبه به ترتیب 5.18، 3.75، 2.38 و 6.16 روز بود. طول کل دوره پیش از تخم‌ریزی ((TPOP، پیش از تخم‌ریزی حشرات کامل (APOP)، دوره تخم‌ریزی، عمر حشرات بالغ ماده و نر به ترتیب با تغذیه از شپشک آرد آلود مرکبات برابر با 4.36، 32.28، 51.72، 81.89 و 69.84 روز و با تغذیه ازشپشک آردآلود پنبه <em> </em>برابر با 4.87، 32.39، 45.33، 70.85 و 64.44 روز برآورد شد. ماده‌ها به‌طور میانگین 220.8 تخم با تغذیه از شپشک آرد‌آلود مرکبات و 182.61 تخم با تغذیه از شپشک آردآلود پنبه تولید کردند. مقادیر پارامترهای جدول زندگی شامل نرخ ذاتی افزایش جمعیت (<em>r_m</em>)، نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ)، نرخ خالص تولید مثل (<em>R_o</em>) و طول دوره یک نسل (T) به ترتیب با تغذیه از شپشک آرد‌آلود مرکبات برابر با 0.0783 روز^1-، 1.0814 روز^1-، 53.35 نتاج، 50.80 روز و با تغذیه از شپشک آردآلود پنبهبرابر با 0.0767 روز^1-، 1.0797 روز^1-، 43.35 نتاج و 49.14 روز محاسبه شد. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده هر دو شپشک طعمه برای پرورش انبوه این کفشدوزک مناسب بودند، اما با توجه به سهولت پرورش شپشک آردآلود مرکبات، این شپشک به عنوان بهترین طعمه پیشنهاد می_‌شود.