تحلیل هنجارهای تأثیرگذار بر رفتار مشارکتی کشاورزان در راستای حفاظت از آب حوضه آبخیز تالاب زریوار شهرستان مریوان

Abstract

نگرانی در رابطه با محیط­ز یست به­ طور کلی و کمبود منابع آب به­ طور خاص سبب اجراو توسعه ­ی سیاست ­هایی با هدف تغییر رفتار کشاورزان در زمینه ‏ی حفاظت از آب شده است. بسیاری از مشکلات محیط‌ زیست ریشه در رفتار انسان داشته و با درک رفتار او قابل حل هستند. بنابراین، هدف این پژوهش توصیفی، بررسی تأثیر انواع هنجار‏ها بر رفتارهای مشارکتی کشاورزان در حفاظت از آب بود. جامعه آماری پژوهش، کشاورزان سرپرست خانوار روستایی حوضه آبخیز زریوار بخش مرکزی شهرستان مریوان بودند ( 2097=N).حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 237 نفر محاسبه شد. افراد نمونه با استفاده از روش نمونه­ گیری طبقه ­ای چند مرحله ‏ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه بود که روایی ظاهری و محتوایی آن با استفاده از نظرسنجی از متخصصان مورد تأیید قرار گرفت. پایایی پرسشنامه، از طریق محاسبه ضرایب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی (CR) مورد تأیید قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از نرم­افزارهایAMOS وSPSS نسخه 23 استفاده شد. یافته­ های تحقیق نشان داد که متغیرهای هنجارهای مشارکتی، قانونی و باورهای هنجاری کشاورزان تأثیر مثبت و معنی داری بر رفتار مشارکتی در زمینه ‏ی حفاظت از آب آن‌ها داشتند. به طوری ­که متغیر باورهای هنجاری (با ضریب مسیر 0/60) و هنجارهای مشارکتی (با ضریب مسیر 0/18) به ترتیب بیشترین و کمترین تأثیر را بر رفتار مشارکتی در زمینه‏ ی حفاظت از آب کشاورزان داشتند. در مجموع سه متغیر توانستند 47 درصد از واریانس رفتار مشارکتی در زمینه ‏ی حفاظت از آب کشاورزان را تبیین کنند.