نقش ادراک کشاورزان نسبت به آسیب‌پذیری و تصمیم به تغییر شیوه معاش در شرایط خشکسالی: مورد مطالعه شهرستان کمیجان

Abstract

تغییر شیوه معاش یکی از راهکارهای سازگاری کشاورزان با خشکسالی محسوب می ­شود. در این رابطه، تحقیق حاضر با هدف بررسی نقش ادراک کشاورزان نسبت به آسیب‌پذیری و اتخاذ راهکار تغییر شیوه معاش انجام شد. تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر گردآوری داده ‏ها، میدانی و پیمایشی می‏ باشد. جامعه آماری تحقیق حاضر متشکل از خانوار­های روستایی ساکن در شهرستان کمیجان بود که طی 10سال گذشته در معرض خشکسالی قرار داشتند (1000=N). حجم نمونه برابر 200 خانوار با استفاده از فرمول دانیل تعیین شد که سرپرست­ های این خانوارها به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. روش اصلی تحلیل داده­ ها، رگرسیون لجیستیک دو وجهی بود. متغیرهای ادراک کشاورزان از آسیب‌پذیری و مشکلات احتمالی تغییر شیوه معاش به‌عنوان متغیر مستقل مورد توجه قرار گرفتند. متغیر دو وجهی تصمیم به تغییر شیوه معاش نیز متغیر وابسته تحقیق بود. تابع لجیت به‌دست‌آمده برای تفکیک دو سطح متغیر وابسته تحقیق، درستی تفکیکی در حد 69/2 درصد را نشان داد. بر اساس تابع به‌دست‌آمده مشخص شد که افزایش آسیب‌پذیری درک شده به کاهش تمایل به تغییر شیوه معاش منجر شده و سبب اتخاذ راهبرد انفعالی (باقی ماندن در شرایط فعلی) شده است. همچنین آگاهی کشاورزان از مشکلات مالی احتمالی، مانع تغییر شیوه معاش نیست. این در حالی است که فقدان حمایت­ های آموزشی مانع تغییر شیوه معاش شده است.