عوامل مؤثر بر رفتار اطلاع یابی کشاورزان گندم‌کار بخش مرکزی شهرستان زنجان

Abstract

<em>با توجه به اهمیت دانش و اطلاعات به‌عنوان مؤلفه­ های تأثیرگذار بر توسعه بخش کشاورزی، بسیاری از محققان و صاحب‌نظران تأکید ویژه ­ای بر روی شناخت منابع اطلاعاتی و استفاده مناسب از آن‌ها و به بیان دیگر، داشتن رفتار اطلاع­یابی مطلوب دارند. با در نظر گرفتن اهمیت موضوع، پژوهش حاضر با هدف بررسی رفتار اطلاع­ یابی کشاورزان گندم‌کار و عوامل تأثیرگذار بر آن انجام گرفت. جامعه آماری تحقیق شامل تمامی کشاورزان گندم‌کار در بخش مرکزی شهرستان زنجان بود (5705=</em><em>N</em><em>) که 250 نفر از آنان به‌عنوان حجم نمونه تعیین شدند. سپس نمونه ‏ها از طریق روش نمونه­ گیری چندمرحله­ای برای انجام تحقیق انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ­ها، پرسشنامه بود. روایی محتوایی پرسشنامه با نظر پانلی از کارشناسان و متخصصان در زمینه ‏ی موضوع مورد پژوهش مورد تأیید قرار گرفت. برای تعیین پایایی ابزار تحقیق، پیش‌آزمون انجام گرفت که مقدار آلفای کرونباخ محاسبه شده برای مقیاس­ه ای اصلی پرسشنامه در حد مناسب (در دامنه بین 0/784 تا 0/888) بود. نتایج تحقیق نشان داد که در حدود 50 درصد از کشاورزان گندم‌کار در سطح متوسط، 46 درصد در سطح پایین و تنها چهار درصد در سطح زیاد از منابع و کانال­ های اطلاعاتی و ارتباطی استفاده می ­نمایند. همچنین، با توجه به نتایج تحقیق مشخص شد که در بین منابع اطلاعاتی بین فردی، اعضای خانواده و مسئولان محلی؛ منابع اطلاعاتی چندرسانه ­ای، برنامه­ های تلویزیونی و رادیویی؛ رسانه ­های الکترونیکی، فیلم ­ها و سی­ دی ­های آموزشی؛ و منابع اطلاعاتی چاپی، کتاب­ های علمی و خبرنامه­ ها و گزارش ­های پژوهشی سازمان­ ها، به ترتیب بالاترین رتبه­ ها را از نظر میزان استفاده داشتند. نتایج تحلیل رگرسیون حاکی از آن بود که 65/7 درصد از واریانس متغیر وابسته "میزان استفاده از منابع و کانال ­های اطلاعاتی و ارتباطی" را شش متغیر میزان دسترسی به منابع و کانال ­های اطلاعاتی و ارتباطی، میزان مهارت­ های ارتباطی، میزان نیازهای اطلاعاتی، میزان اعتماد به منابع و کانال ­های اطلاعاتی و ارتباطی، نگرش اطلاع ­یابی و میزان عملکرد گندم (دیم و آبی) تبیین کردند.</em>