بررسی تنوع فنوتیپی و پروتئینی عامل بیماری شانکر باکتریایی گوجه‌فرنگی در استان‌‌های گلستان و آذربایجان غربی

Abstract

بیماری شانکر باکتریایی گوجه‌فرنگی در ایران، اولین بار در سال 1367 از منطقه ارومیه در استان آذربایجان غربی گزارش گردید. این بیماری موجب زخم (شانکر)، پژمردگی و خشکیدگی یک طرفه در بوته و ایجاد لکه روی برگ و میوه شده و در نهایت به زوال کامل گیاه منجر می‌گردد. در طی این تحقیق، 64 جدایه باکتریایی از بوته‌‌های آلوده گوجه فرنگی مزارع استان آذربایجان غربی و گلستان جداسازی و بررسی گردید. بر اساس مشخصات مرفولوژیکی، بیوشیمیایی و خصوصیات بیماری‌زایی، تمامی‌ جدایه‌‌ها تحت عنوان <em>Clavibacter michiganensis </em>subsp<em>. michiganensis</em> شناسایی شدند. در تمامی ‌مراحل شناسایی از نمونه استاندارد <em>Cmm</em> (NCPPB382، از آلمان) به عنوان شاهد در آزمون‌‌ها استفاده گردید. نتایج، بیانگر وجود تفاوت‌‌های مشخص در توانایی استفاده از منابع مختلف و نقوش الکتروفورتیکی پروتئین محلول سلولی با استفاده از روش SDS-PAGE بود. دندروگرام داده‌‌های حاصل از خصوصیات بیوشیمیایی و الکتروفورز پروتئین با استفاده از نرم افزارNTSY`S-pc Version 2/02e، روش UPGMA و ضریب جاکارد رسم گردید. تعداد سه گروه با درصد شباهت معادل 77% در دندروگرام حاصل از داده‌‌های بیوشیمیایی و پنج گروه با درصد شباهت معادل 86% در دندروگرام حاصل از داده‌‌های پروتئینی مشخص گردید. نتایج فوق هتروژنی در بین جدایه‌‌های ‌ایرانی با نمونه استاندارد، هموژنی بین جدایه‌‌های گلستان و آذربایجان غربی و وجود جمعیت‌‌های متفاوت در بین جدایه‌‌های مناطق مختلف را نشان دادند. این اولین گزارش از وجود بیماری شانکر باکتریایی گوجه فرنگی در استان گلستان است.