بررسی مقاومت ارقام مختلف آفتابگردان به خسارت پرندگان در کرج و خوی

Abstract

محصول آفتابگردان در بسیاری از مناطق دنیا از جمله ایران، از مطلوب‌ترین مواد غذایی برای برخی از پرندگان محسوب می‌شود. به همین دلیل خسارت سنگینی از طریق پرندگان به مزارع این محصول وارد می‌شود. این تحقیق در تابستان سال‌های 1382 و 1383 در مزارع مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر و همچنین ایستگاه تحقیقات کشاورزی خوی انجام شد. میزان خسارت (درصد طبق‌های خسارت دیده در مزرعه و میانگین خسارت در طبق‌ها براساس محاسبه نسبت سطح خسارت دیده هر طبق به کل سطح طبق با استفاده از روش طلق مشبک)، به صورت تصادفی روی 1309 طبق آفتابگردان اندازه‌گیری گردید. میانگین میزان خسارت در مزارع مذکور به ترتیب 3/45 و 21 درصد بود. در کرج، ارقام زرقان حساس‌ترین (با 75/82 درصد خسارت) و CMS19 مقاومترین (با 1/2 درصد خسارت) ارقام ولی در خوی رقم سُر با 1/65 درصد و رقم اروفلور با 2/0 درصد خسارت به ترتیب حساس‌ترین و مقاومترین ارقام بودند. در مزارع کرج میزان خسارت در بین ارقام زودرس بیشتر بود (66/75-25/20 درصد). نتایج آزمون همبستگی اندازه‌گیری‌های ارتفاع طبق از سطح زمین، قطر طبق، درصد عقیمی‌مرکزی و زاویه طبق از سطح افق با درصد خسارت پرندگان بیانگر آن بود که در ارقام مختلف همه این ویژگی‌ها همبستگی معنی‌داری با میزان خسارت پرندگان داشتند (<em>P</em><0.05). نتایج به دست آمده بیانگر این بود که طبق‌های به شکل تخت و دارای زاویه کمتر، طبق‌های با قطر بیشتر و عقیمی‌مرکزی کمتر و ساقه‌های کاملا قائم دارای کمترین میزان خسارت بودند