نقش و جایگاه طوایف کرد در جنگ‌های شاه تهماسب صفوی با عثمانی

Abstract

در دوره شاه تهماسب اول (930ـ984 ق)، صفویان چهار جنگ بزرگ با عثمانی را متحمل شدند. از آن­جا که مناطق کردنشین، حایل میان ایران و عثمانی بود، کردها نیز ناخواسته در این جنگ‌ها وارد شده و به ایفای نقش پرداختند. لذا با توجه به نقش تعیین­کننده طوایف کرد در این تقابل، پاسخ به این پرسش که کردها چه رویکردی به نبردهای مزبور داشتند؟ هدف بنیادین این تحقیق می‌باشد. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که رویکرد کردها، مبتنی بر عوامل سیاسی و اقتصادی تأثیرگذار بود و با سیاست‌های اعمالی صفویان و عثمانی‌ها نسبت به طوایف کرد پیوندی تنگاتنگ داشت. از این‌رو، با توجه به موقعیت جغرافیایی مناطق کردنشین، دو حکومت مذکور در صدد برآمدند، با اعمال سیاست‌های مصلحت­اندیشانه، از توان نظامی کردها و جایگاه راهبردی کردستان برای تغییر سرنوشت جنگ به سود خویش بیش­ترین بهره را ببرند. در نهایت دست‌آورد این دوره از رویارویی‌ها، برای صفویان حفظ استقلال و قلمرو سیاسی ایران و برای عثمانی‌ها تسلط بر بین‌النهرین و رسیدن به سواحل خلیج فارس و برای کردها ابقای امارت‌های محلی آنان بود. تدوین این پژوهش با بهره­گیری از منابع کتابخانه‌ای و به روش توصیفی­ـ­ تحلیلی صورت پذیرفته است.<br />