رویکردهای جامعه‌شناختی در تبیین وقوع جنگ

Abstract

جنگ به عنوان شوم‌ترین و شگفت‌انگیز‌ترین پدیده‌ی اجتماعی، اثرات و پیامدهای هولناکی دارد که باعث شده است تبیین ماهیت جنگ و علل وقوع آن، به طور گسترده مورد توجه ‌اندیشمندان حوزه‌های مختلف قرار گیرد. براین اساس، هدف پژوهش حاضر این است که علل وقوع جنگ را از منظر جامعه شناسی تاریخی و سیاسی، مورد بررسی قرار دهد و به این پرسش اساسی پاسخ دهد که علل وقوع جنگ از منظر جامعه‌‌شناختی، چه هستند؟ براساس یافته‌های تحقیق، سه نظریه‌ی روابط بین‌‌الدول، سرمایه‌‌داری ـ دمکراسی و تصمیم‌‌گیری، در این زمینه، قابل شناسایی‌اند که به طور روشن به تحلیل علتهای وقوع جنگ پرداخته‌اند. این نظریه‌ها ضمن این‌که به لحاظ سطح تحلیل، دارای تفاوت هستند، در تشخیص علتهای جنگ نیز تفاوت‌های بسیاری دارند. به علاوه، با توجه به تحولات گسترده‌ای که از دهه‌های پایانی قرن بیستم به این سو در دنیا پدید آمده‌ است، نظریه‌های یادشده پیش‌بینی‌های متفاوتی نیز از آینده جنگ دارند که از صلح دائم تا جنگ‌های تمام عیار گسترده را در برمی‌گیرد. همین امر باعث می‌شود، ضرورت ارائه مدل‌های تلفیقی و ترکیبی از علل جنگ بیش از پیش احساس شود.