تاثیر کاربرد توام کود های دامی و ورمی کمپوست با کودهای شیمیایی سوپرفسفات تریپل و اوره در زراعت گیاه بزرک (L. Linum usitatisimum)

Abstract

به منظور بررسی اثر کود‌های دامی،ورمی کمپوست،کودهای شیمیایی سوپرفسفات تریپل و اوره بر رشد و عملکرد گیاه بزرک آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان اجرا شد. عاملهای اصلی آزمایش شامل ترکیب کودی در چهار سطح نیتروژن +فسفر، نیتروژن+فسفر+کود دامی، نیتروژن+فسفر+گوگرد+کود دامی و ورمی-کمپوست و عامل فرعی شامل چهار ژنوتیپ بزرک E37، L22، L18 و توده بومی کردستان بودند. نتایج نشان داد ارتفاع بوته کاهش معنی‌داری در اثر افزودن کود دامی و گوگرد به سطح پایه کود بود، همچنین عملکرد روغن در اثر کاربرد ورمی‌کمپوست در ژنوتیپ‌های L22، L18 و بومی کردستان برابر سطح پایه کود بود و در مورد ژنوتیپ E37 بطور معنی‌داری بیشتر بود. در مقایسه بین ژنوتیپ‌ها، عملکرد روغن ژنوتیپ بومی در هر چهار سطح کود بالاتر بود. این ژنوتیپ با وجود عملکرد روغن بسیار بالا، کمترین سطح برگ، ارتفاع بوته و عملکرد بیولوژیک و کوتاه‌ترین دوره رشد را داشت که نشان از تسهیم خوب ماده پرورده به اندام‌های اقتصادی و تنظیم رابطه منبع و مخزن در این گیاه دارد. با توجه به اثر بازدارنده افزودن کودهای دامی و گوگرد به سطح پایه کود، استفاده از آنها در ترکیب با نیتروژن و فسفر در شرایط خاک‌های شور و قلیایی شبیه خاک این آزمایش توصیه نمی‌شود. ممکن است کاهش پتانسیل اسمزی آب خاک یا اثرهای سمی جذب بیش از حد برخی عناصر از جمله سدیم سبب این پدیده شده باشد.