ارزیابی تکتونیک فعال حوضه ی رودخانه سیروان با استفاده از شاخص های ژئومورفیک

Abstract

<br /> حرکات تکتونیکی همواره تأثیرات بسیار زیادی بر نقاط مختلف کره­ ی زمین دارند و هر منطقه­ ای که در حال حاضر نیز حرکات تکتونیکی در آنها وجود دارد به اصطلاح دارای تکتونیک فعال است. رودخانه­ ها نسبت به حرکات تکتونیکی حساس هستند و رابطه نزدیکی بین لندفرم­ های رودخانه­ ای و حرکات تکتونیکی وجود دارد. به­ منظور بررسی وضعیت تکتونیکی یک منطقه یا حوضه روش­ های مختلفی وجود دارد. در این میان، شاخص­ های ژئومورفیکی در ارزیابی فعالیت­ های تکتونیکی ابزاری مفید و قابل اطمینان هستند. بر این اساس در تحقیق حاضر به بررسی وضعیت تکتونیکی حوضه­ ی رودخانه­ ی سیروان پرداخته شده است. در این تحقیق حوضه­ ی رودخانه­ ی سیروان شامل 5 زیرحوضه­ ی گاران، شویشه، قشلاق، گاورود و سیروان مورد ارزیابی قرار گرفته شده است. به منظور بررسی تأثیر تکتونیک بر زیرحوضه­ های مورد مطالعه از 8 شاخص، شامل: شاخص پیچ و خم (سینوسی) جبهه کوهستان (Smf)، شاخص عدم تقارن حوضه زهکشی (AF)، شاخص گرادیان طولی رودخانه (SL)، شاخص تقارن توپوگرافی معکوس (T)، شاخص تراکم سطحی آبراهه (P)، شاخص انتگرال هیپسومتری (Hi)، شاخص سینوسی رودخانه (S) و شاخص شکل حوضه (Bs) استفاده شده است. پس از ارزیابی حوضه بر مبنای شاخص­ های موجود، به منظور طبقه­ بندی حوضه­ ها از نظر فعالیت تکتونیکی، از شاخص ارزیابی نسبی فعالیت­ های تکتونیکی (Lat‌) استفاده شده است که نتایج حاصله از این شاخص بیانگر این است که در بین زیرحوضه­ های مطالعاتی، زیرحوضه­ ی شویشه با میانگین کلاس ۲، دارای وضعیت فعال­تری نسبت به سایر زیرحوضه­ ها است