بررسی زیست‌شناسی پروانه جوانه‌خوار زیتونPalpita unionalis (Lep.: Pyralidae) در شرایط آزمایشگاهی و مزرعه‌ای زنجان (طارم علیا)

Abstract

پروانه جوانه‌خوار زیتون یکی از مهم‌ترین آفات زیتون در نهالستان‌‌ها و باغات جوان زیتون می‌باشد. بیولوژی این آفت در شرایط آزمایشگاهی و مزرعه‌ای بررسی گردید. پروانه جوانه‌خوار زیتون یک روز پس از ظهور جفتگیری کرده و از روز سوم تخمریزی می‌نماید. ماده‌‌ها تخم‌‌های خود را بصورت تکی یا یک ردیفی و اغلب در سطح زیرین برگ‌‌ها‌ی جوانه‌‌های انتهایی قرار می‌دهند. هر حشره ماده به طور متوسط 29 ± 125/375 تخم می‌گذارد و بیشترین میزان تخمریزی را در روز سوم دارد. دوره انکوباسیون تخم 81/0±45/3 روز می‌باشد. این حشره دارای پنج سن لاروی می‌باشد و لارو‌ها در سنین اول و دوم به رنگ زرد روشن و سنین بعدی سبز رنگ می‌باشند. طول دوران لاروی 22/0 ± 28/22 روز می‌باشد. لارو‌ها برگ‌های جوانه‌‌ها‌ی انتهایی را با ترشحات ابریشمی ‌به یکدیگر چسبانده و در سنین اول و دوم از پارانشیم زیرین برگ و در سنین بالاتر کل برگ به جز رگبرگ اصلی را مورد تغذیه قرار می‌دهند و در شرایط تراکم بالا از پوست ساقه‌‌های نرم و نازک و نیز گوشت میوه‌‌ها تغذیه می‌کنند. میانگین درصد تلفات لاروی حدود 30% بود. شفیره در درون پناهگاه‌‌های ایجاد شده توسط لارو‌های سن آخر تشکیل می‌شود. طول دوران شفیرگی 112/0±83/7 روز و میانگین تلفات این مرحله حدود 14% می‌باشد. نسبت جنسی حشرات کامل (ماده:نر) (14/1 :1) و میانگین طول عمر حشرات نر و ماده به ترتیب 49/2 ± 33/14 و 63/1 ±59/12 روز می‌باشد. این حشره در شرایط آزمایشگاهی 8 نسل کامل با میانگین 821/0 ± 42 روز و در شرایط منطقه طارم حداقل 4 نسل کامل تولید می‌کند.<br /> میانگین مرگ و میر حاصله توسط عوامل غیر زنده برای هر نسل به ترتیب: 7/26%, 4/13%, 50% و 4/23% محاسبه گردید. از نظر آماری بین میانگین طول نسل‌‌های مختلف در طبیعت در سطح 1% تفاوت معنی‌دار وجود داشت (P<0. 0001). نسل پنجم آخرین نسل این آفت در منطقه است که فرم زمستان گذران آفت را تشکیل می‌دهد. زمستان‌گذرانی این حشره بیشتر به صورت لارو‌های سنین سوم تا پنجم و نیز شفیره‌‌ها در لابلای برگ‌‌ها خصوصاً جوانه‌‌های انتهایی می‌باشد.